00:00:00: Witajcie, z tej strony Michał Oleszczyk.

00:00:02: Spoiler Master, podcast do słuchania po seansie.

00:00:05: Witam Was w kolejnym odcinku podkastów, w którym opowiadam o kinie bez strachu przed spoilerami.

00:00:11: Ten podcast już jakiś czas temu został zawieszony ale od czasu do czasu pojawiają się nowe odcinki i tak jest też w tym przypadku.

00:00:21: Ten odcinek pojawia się dokładnie XXIII lipca, dwa tysiące dwudziestego szóstego roku bo to Pierwszy dzień, dwudziestej szóstej już edycji festiwalu Tauron Nowe Horyzonty.

00:00:37: Spoiler Master jest patronem medialnym festiwalu i także ma na festiwaru swoje wydarzenie.

00:00:44: Jeśli słuchacie tego odcinka wystarczająco wcześniej to możecie odnotować że dwudziestego dziewiątego lipca dwa tysiące dwudztiestego szóstego roku odbędzie się specjalny spoiler masterowy pokaz.

00:00:55: To będzie pokaz filmu Lola Montez, filmu z wytrzymującym w reżyserii Maxa of Filsa.

00:01:03: To jest film, który ja wybrałem na ten pokaz specjalny.

00:01:06: Wygłoszę także prelekcje przed tym filmem.

00:01:08: i temu właśnie pokazowi towarzyszy ten odcinek, którego słuchacie, który powstał we współpracy z festiwalem Tauron Nowych Horyzonty.

00:01:16: Co roku, od paru już lat na nowych horyzontach mam okazję dzięki gościnności organizatorów prezentować filmy z klasyki KINA, które w danym roku wydają mi się jakoś szczególnie godne przypomnienia.

00:01:28: Czasami są te filmy troszeczkę zapomniane, niezmiennie są to też filmy, które należy oglądać na dużym ekranie i dzięki gościenności Nowych Horyzątów mam tę niezwykłą radość, że mogę... Obejrzeć na dużym ekranie i jednocześnie zaprosić was, widzów w festiwalu do tego żeby wspólnie na dużim ekranii obejrzec te filmy.

00:01:51: Dwa lata temu to był Playtime, Jacques Tatis, rok temu to była Noc Świętego Wawrzyńca, braci Taviani.

00:01:59: obydwu tym projekcją towarzyszyły także odcinki Spoiler Mastera więc bardzo się cieszę że ta współpraca jest kontynuowana.

00:02:05: no i w tym roku postawiłem na Lole Montes czyli na film Łabędzi śpiew.

00:02:10: Ostatni film w karierze Maxa Ofilsa, twórcy urodzonego w Niemczech co prawda ale prawdziwego kosmopolity który na przestrzeni swojej kariery tak naprawdę pracował w wielu krajach i wielu językach co najmniej pięciu jeśli dobrze naliczyłem i który ostatni swój film właśnie ukończył w postaci Loli Montes.

00:02:35: to był film francuski ale tak naprawdę europejska koprodukcja O której opowiem dzisiaj więcej.

00:02:42: Odcinak będzie podzielony na trzy części.

00:02:45: Najpierw powiem wstęp biograficzny o Maxie, o Philzie bo to postać troszeczkę zapomniana absolutnie niesłusznie.

00:02:53: gdzieś marzy mi się pełna retrospektywa.

00:02:55: kto wie czy to kiedyś się uda.

00:02:56: druga część odcinka to będzie krótki biograficzny szkic ob bohaterce filmu czyli o prawdziwej Loli Montez bo to naprawdę niezwykły życiorys.

00:03:04: i tutaj odcinka absolutnie nawet trzy godzinnego by nie starczyło, ale o tym przekonacie się za chwilę.

00:03:11: Jest to niesłychanie czysta biografia.

00:03:13: Trzecia część to już będzie opowieść o samym filmie.

00:03:17: no i oczywiście pojawia się pewne spoilery, ale wiecie kogo słuchacie także z lekką tremą, bo już dawno nie nagrywałem samodzielnego odcinka, ale zaczynam.

00:03:27: Zaczyna od takiego obrazka, który chciałbym żebyście sobie wyobrazili.

00:03:32: Mianowicie, w dole z nami, w jemczach, w marcu jest taki oto obrazek.

00:03:44: Młody amerykański reżyser Stanek Kubrick reżiseruje film.

00:03:48: Film dotyczy pierwszej wojny światowej nazywa się ścieżki chwały i będzie ogromnym sukcesem artystycznym tego reżytera.

00:03:56: Oczywiście wiecie... O kim mówię i myślę, że wielu z was też ma obrazy z tego filmu przed oczami.

00:04:02: W filmie ścieżki chwały jest bardzo wiele ujęć w których kamera w bardzo, bardzo długich jazdach przemieszcza się w długих scenach beseń jednego cięcia.

00:04:12: Między innymi film ten słynnie z bardzo efektownych jast kamery w okopach I wojny światowej.

00:04:23: Dlaczego o tym filmie mówię?

00:04:25: Ponieważ któregoś dnia na plan dociera informacja, że w Hamburgu zmarł, dwudziestego, szóstego marca.

00:04:35: i stannej Kubrick, który raczej sentymentalną osobą nie był i w ogóle chyba nie był skory do jakichś porywów serca zarządził cisze na planie i zadedykował ten dzień pracy właśnie Maxowi Ofjulsowi.

00:04:50: I od tego obrazka chcę zacząć, ponieważ Max Ofils jeżeli nic o nim nie wiecie do tej pory może takim punktem wejścia w biografię twórczą.

00:05:02: Może być właśnie ten fakt że był to chyba ulubiony filmowiec Stanę Jakub Rika a na pewno filmowieiec który wywarł największy wpływ na styl Stanę Jacob Rika albo wiem do czego sam Kubrik się przyznawał Zarówno te długie jazdy kamery w ścieżkach chwały, jak i wiele innych popisowych, długich jast, jakie odnajdziemy w późniejszej filmografii Kubrika.

00:05:28: Czy to będzie leśnienie czy oczy szeroko zamknięte?

00:05:31: To będą jasdy kametry w dużej mierze inspirowane niesłychanie skomplikowanymi jazdami, jakie w swoich filmach zawierał raz po raz... Max Ofils, i które były dla niego fundamentem stylu nie tylko dekoracyjnym ale w pewnym sensie filozoficznym.

00:05:46: Max Ofills był reżyserem który rozwinął pewną filmową myśl filmową estetykę długiego ujęcia, które jak pisało tym pięknie brytyjski krytyk David Thompson naśladuje Lot motyla, który wierzy jego życie i będzie krótkie, że potrwa być może godzinę, być może jeden dzień.

00:06:07: I w tym wzlocie kamery, która stara się złapać przed swoim obiektywem jak najwięcej życia, jak najwięcej tumultu, jak więcej namiętności bohaterów zawiera się pewna filozofia ruchu.

00:06:18: Lola Montes, boheterka filmu, który wybrałem na przykład z Horyzontowy mówi wprost – życie według mnie to ruch!

00:06:26: Cała filmografia Max Eofilsa Jakkolwiek są w niej tytuły o wiele łatwiej dostępne i o wiele trudniej dostępne świadczy właśnie o tym.

00:06:34: On uwielbiał jazdy kamery, przypomnę że pracował w czasie sprzed wynalezienia Stelikamu i te jazd były tym trudniejsze do realizacji, kamery były niezwykle ciężkie, poruszały się głównie na szynach i wysięgnikach ale mimo to kiedy oglądamy filmy Max O'Filsa to nie czujemy jakoś ciężaru tych szyn tłoków poruszających wysięgnikami.

00:07:00: Czujemy lekkość kamery, która faktycznie wzlatuje i zachowuje się jak żywa uskrzydlona, dodajmy istota.

00:07:09: Od tego obrazka chcę rozpocząć od Kubrika, który pochyla głowę w tym geście szacunku dla Max Ophilsa.

00:07:16: I. jeżeli to was zaintrygowało to może przejdźmy do samego początku tej opowieści ponieważ Max Oophils umiera w wieku lat zaledwie pięćdziesięciu pięciu, ale przychodzi na świat szóstego maja tysiąc dziewięćset drugiego roku w Zarbrücken w Niemczech.

00:07:37: Był to niemiecki z urodzenia reżyser, ale z ducha i praktyki biografii absolutnych.

00:07:42: kosmopolitała pod koniec życia właściwie już Francuz.

00:07:46: Max Ofius przechodzi naświat jako Max Oppenheimer.

00:07:50: łatwo zapamiętać przez skojarzenie, ale to nie jest ta rodzina Oppenheimerów.

00:07:55: I jest on synem żydowskiej rodziny, takiej kupieckiej.

00:08:02: Jego ojciec pracuje w przemyśle tekstylnym.

00:08:06: Max Oppenheimer chce jednak zerwać z tą tradycją biznesową swojej rodzinny i w XIX roku jako dwudziestoyednolatek zmienia nazwisko na Ofils.

00:08:17: właśnie i to już jest jego pseudonim sceniczny zaczyna grać na deskach teatralnych w cześć dziewięćset dwudziestym czwartym roku.

00:08:26: Zaczyna reżyserować sztuki teatralne i w tysiąc dziewieńce dwudziestym szóstym roku jako dwudziesto czteroletni mężczyzna przyjeżdża do Wiednia, ważna informacja.

00:08:38: dopiero jako dwudziestocztrolatek zobaczył wiedeń na własne oczy.

00:08:42: jest to zaskakująca informacja w kontekście kogoś Kto potem będzie uchodził za naczelnego filmowego Wiedeńczyka.

00:08:49: I w Burgstheater, w Wiedniu reżyseruje mnóstwo sztuk do ciemdziewięćset trzydziestego roku.

00:08:56: ponad dwieście sztuki będzie przez niego albo reżaserowanych albo produkowanych i reżiseruje zarówno taki repertuar melodramatyczny jak i klasyczny, jak i współczesne sztuke amerykańskie.

00:09:08: między innymi wystawił słynną sztuka Bena Hector Czarsa Makartura, czyli stronę tytułową.

00:09:17: Tytuł bardzo związany z historią kina.

00:09:21: Bardzo interesowało go kino i w thysień dziewięćset trzydziestym roku zaczyna pracę w przemyśle filmowym w Niemczech.

00:09:28: W thysiekdziewięciet trzydziestym drugim roku kręci swój pierwszy duży sukces artystyczny piln po tytułem Miłoski Po niemiecku libelaj.

00:09:38: jest to tyle istotny film, że nie tylko jest zadziwiające jak wiele elementów stylu ofilsa już tam jest obecnych ale też jest to bardzo istotne ponieważ Max Ofils tutaj adaptuje tekst konkretnego wiedeńskiego autora, mianowicie Artura Schnitzlera.

00:09:54: Który nie tylko będzie ważny dla jego późniejszej twórczości i nie tylko po raz pierwszy Max ofils skręci film, który dzieje się dokładnie w Wiedniu Roku tysięcy dziewięćsetnego, takim dekadenskim wiedniów końca XIX wieku ale także jest to ważne ponieważ Przypomnę, że ostatni film Stalnia Kublika oczy szeroko zamknięte będzie także adaptacją Artura Schnitzlera Traum Novella.

00:10:22: A zatem te połączenia z ofilsem i zwiedeńską kulturą są wiele głębsze niż by się wydawało to jeszcze tylko tytułem Kubrikowskiego Przypisu.

00:10:34: No ale w tym samym czasie, kiedy on kręci Libelei do władzy dochodzi Adolf Hitler.

00:10:40: Max Ophils jako Żyd już wówczas zresztą żonaty bo w sixtym roku ożenił się z aktorką Hilde Wal z którą będzie miał jednego syna Marsella Ophilsa późniejszego reżysera wybitnych dokumentów taki jak Smutek i Żal jak to widział Eni Hall.

00:11:01: ten pamięta, wyjeżdża.

00:11:04: otóż Max Ofius z rodziną i z sześcioletnim Marcelem Hitlerowskich już powoli Niemiec.

00:11:14: Zaczyna się jego tłaczka po Europie i naprawdę o mało którym reżyserze emigrancie można powiedzieć, że był tak konsekwentnym tłaczem jak Max Ofils.

00:11:25: Było wielu reżyserów którzy wyjechali do Hollywood podrodzę zatrzymując się może w jednym miejscu tak jak Billy Wilder chociażby prawda który zaczyna w Niemczech potem robi jeden film we Francji no ale potem już od razu robi skok za wielką wodę.

00:11:38: Ale tutaj mamy do czynienia z czymś innym mianowicie cały ten pierwszy etap kariery Max Ofilsa to jest kręcenie filmów w różnych krajach Europejskich, wtedy w sumie nakręcił filmy w czterech krajach.

00:11:51: W czterych językach bo poza Niemcami to były także takie kraje jak Francja ale i Holandia gdzie pracował w języku holenderskim kręcąc filmy i Wochy.

00:12:02: Wochy w których kręci.

00:12:04: tutaj tylko wymienie na razie ten tytuł ale jest to naprawdę ważny tytuły tak że w kontekście Loli Montes film pod tytułem kobieta dla wszystkich La Signore di Tutti.

00:12:12: To jest film, który opowiada o losach ekranowej divy aktorki filmowej i który jest nieprawdopodobnie związany z Lolą Montez.

00:12:25: Mam nadzieję jeszcze wrócić do Signore di Tutti.

00:12:27: Jest to film, które pokazuje życie aktorkii w momencie kiedy ona leży na stole operacyjnym.

00:12:33: Jest po próbie samobójczej i właściwie przed jej oczami Przetacza się całe jej życie.

00:12:38: Ten koncept będzie bardzo ważny także dla Loli Montes, gdzie zobaczymy jak zostanie przepracowany.

00:12:46: Ta tłaczka... Max Euffieldsa mogłaby być nawet dłuższa wtedy, gdyby przyjął zaproszenie do Związku Radzieckiego gdzie otrzymał bardzo lukratywny kontrakt a właściwie możliwość kontraktu.

00:12:57: Zaproszono go jako takiego nadwornego reżysera który kręciłby filmy sowieckie pod warunkiem jak dodaje jeden z biografów że mu się w związku radzieckim spodoba.

00:13:09: i biograf uf dodaję słowa następujące nie spodobało mu się.

00:13:14: nie podpisał kontrakt.

00:13:15: W yy w tysiąc dziewięćset trzydziestym ósmym roku Maxophils staje się naturalizowanym obywatelem Francji i te peregrynacje Maxophilsa po całym kontynencie europejskim, w poszukiwaniu własnego języka miejsca przypominają później peregrynację Loli Montes.

00:13:34: która co najmniej kilka kontynentów obejmie swoim zachłannym uściskiem.

00:13:40: Ważne jest jednak, że w oczyszczącym roku zahacza on jeszcze o Szwajcarie gdzie pracuje w Curychu, w Teatrze, W Turich-Schauspil House.

00:13:51: no ale potem dokonuje tego wielkiego skoku i jednak wybiera się za wielką wodę, za ocean, ląduje w Hollywoody, gdzie spędza właściwie całe lata czterdziesta I w pewnym momencie otrzymuje zlecenie reżyserskie.

00:14:05: To nie przychodzi od razu, ale zawdzięczać będzie to zleczenie Prestonowi Stardesowi.

00:14:12: Reżyserowi, któremu nie poświęciłem ani jednego odcinka, ale który jest jednym z moich ulubionych twórców.

00:14:17: Prestons Stardges, twórca między innymi Lady Eve czy cudów Morgan's Creek wybitnych wspaniałych arcydzieł komediowych.

00:14:25: Otóż Stardez zachwycił się stylem Ofilsa i bardzo mu w Hollywood pomógł.

00:14:31: Będzie to o tyle ciekawe i ironiczne, że dokładnie w tym samym momencie obydwaj panowie będą kręcili swoje ostatnie dzieła w Tysią dziewięćdziesiątym piątem roku.

00:14:41: I obydwa będą miały jako aktorkę Martin Caroll.

00:14:46: Myślę oczywiście o Loli Montes i filmie pamiętnik Majora Thompsona.

00:14:52: Amerykański okres o fiłse jest bardzo ciekawy i owocuje dwoma filmami, które do dzisiaj uchodzą za Meister Sztyki.

00:15:01: Nie będę dzisiaj o nich mówił.

00:15:02: to film The Reckless Moment z Jamesem Masonem, jeden z ulubionych filmów Toda Haynsa i list od nieznajomej.

00:15:10: Film wedle opowiadania Stefana Cwajga.

00:15:13: Dzisiaj nie będziemy mieli czasu żeby o nich powiedzieć ale są to dokonania niezwykłe Ale można powiedzieć, że taki najwspanialszy okres kariery o Filsa spełniony krótki ale niesłychanie soczysty.

00:15:29: Właściwie okres samych harcydziałów zaczyna się w latach pięćdziesiątych kiedy wraca on z Hollywoodu i kręci cztery filmy we Francji.

00:15:37: te filmy to rondo a właściwie krąg.

00:15:42: tak można przetłumaczyć tę adaptację.

00:15:44: uwaga sztuki Artura Schnitzlera.

00:15:47: Film pod tytułem Dom Pani Tellier w oryginale Le Plezir.

00:15:52: To jest film wedle trzech opowiadań Guy de Mopassante'a.

00:15:56: Film Madame De, fantastyczny film z genialną rolą Daniel Darié.

00:16:00: dzisiaj się będę bardzo powstrzymywał żeby o tym filmie nie powiedzieć coś więcej.

00:16:05: No i właśnie Lola Montes to znaczy film który będzie właściwym bohaterem dzisiejszego odcinka.

00:16:13: I może powiem tyle że Uw pierwszy film, który był wielkim sukcesem po powrocie Max Ophilsa do Francji.

00:16:21: to znaczy krąg oparty na bardzo zjadliwe i popularne sztuce Schnitzelera w której obserwujemy właściwie dziesięć spotkań seksualnych.

00:16:30: Jedno po drugim które się tak zazębiają ponieważ widzimy jak kolejni partnerzy wymieniają się i w pewnym sensie jest to taki komediowo, tragiczny krąg rotycznego porządania.

00:16:43: Zaczynamy od schacki prostytutki z żołnierzem no i koniec końców w ostatniej scenie oficer mija tego żołnierza po nocy miłosnej z tą właśnie prostytutką.

00:16:58: Po drodze przechodzimy przez wszystkie możliwe piętra społecznej szacowności, a mistrzem ceremonii jest Anton Wolbruk, który dosłownie kręci taką wielką Karolą Zellą, zwraca się do nas w pewnym momencie nawet trzyma w rękach filmową taśmę pokazuje reflektory studyjne i pokazuje nam pewien miłosny cyrk, który jest światem w którym kolejne spotkania erotyczne napędzają.

00:17:25: Ten wielki sukces filmu La Ronde przełożył się na to, że twórczość ofilsa rozkwitła w latach pięćdziesiątych.

00:17:33: i te dwa kolejne arcydzieła, bo nie waham się użyć tutaj tych słów.

00:17:37: To znaczy właśnie film D'Aun Panitellié z genialnymi ruchami kamery.

00:17:46: artystycznie najdoskonalszego, to pewnie bym wskazał na niego właśnie jak ona.

00:17:51: takie ofiusowskie arcydzieło właśnie Dąpanitelie oraz film Madame d., w którym losy dwóch kolczyków sprzedanych przez niewierną żonę a właściwie oddanych w zastaw no stają się taką figurą.

00:18:08: i pewnej cyrkularności, miłości i przypadku.

00:18:14: A przede wszystkim pustki głównej bohaterki takiej egzystencjalnej pustки w której żyje Daniel Darius stworzyła najwspanialszą kreację w kinie Ofilsa I bardzo zapadły mnie w głowę jej słowa do ofilsa kiedy reżyserował ją i mówił że musisz być kobietą absolutnie pustą.

00:18:32: a ona odpowiedziała mu, Max kocham cię dla ciebie zagram nawet próżnie.

00:18:37: Pamiętajmy o tym także w kontekście Loli Montez już za chwilę.

00:18:41: Wszystko to były filmy, w których natęczy inny sposób.

00:18:44: Ophils ożywiał świat foundesieku tak zwany bel epok jak mówi jeden komentator tej twórczości zmieniając dziewiętnostowieczny kicz w dwudziestowieczne arcydzieło pewien modernistyczny dystans do tych secesyjnych zawiasów, czy to zawiasów czcionek jakimi obwieszczone są napisy początkowe.

00:19:05: Czy zawiasu kandelabrów, żerandoli przeładowanych wnętrz z sukien które cały czas szeleszczą falbanami z jednoczesną świadomością Tego jak bardzo ludzkie działania w tych filmach są powodowane porządaniem, słabością melancholią tęsknotą za czymś innym owocowało za każdym razem.

00:19:27: W przypadku tych wszystkich filmów niezwykłym tonem.

00:19:31: Tonem którego literackim przodkiem i ojcem był chyba najbardziej Stefan Zweig mimo że to nie są adaptacje Zweiga Taką oczywiście Ofils także miał na koncie i w tym tonie bardzo wielu twórców się odnalazło, ponieważ późniejsi twórcy kina często do ofilsa będą się odwoływać.

00:19:52: To nie będzie tylko Tot Haines, z których już wspomniałem to będzie także Reiner Werner Fazbinder To będzie Kubrick, to będzie Martin Skorseze.

00:20:01: Tych odwołań będzie bardzo dużo.

00:20:05: Polecam porównanie niektórych jast kamery chociażby w wieku niewinności skorsezego z jazdami kamery w Madame D filmowanie... przepychu w długich, posuwistych jazdach jednocześnie przez takim delikatnym muskaniem twarzy naznaczonych i jakimś nadmiernym luksusem i miłosnym niespełnieniem.

00:20:27: To jest coś, w czym Max Ofils celował i do czego Martin Scorsese dążył właśnie w wieku niewinności.

00:20:36: Zresztą przy pomocy Miesiella Ballhausa, wybitnego operatora, który zdobywał pierwsze sznyty a jakże na planie Loli Montes ponieważ był Niemcem wówczas chyba mniej niż trzydziestoletnim młodym operatorem, który właśnie na planzie Loli montes przyglądał się jak Max Ofius te swoje słynne długie jazdy kamery kręcił.

00:20:58: Max Ofils umiera bardzo młodo, jak mówię, pięć lat.

00:21:02: Umiera ku własnej iretacji w Niemczech.

00:21:05: Podobno nawet na łożu śmierci był wkurzony, że śmiert spotyka go właśnie w tym kraju, który międzyczasie zdążył z nienawidzić przez ten tragiczny alianz z hitleryzmem.

00:21:20: Czuł się Francuzem, czuł się kosmopolitą i dosłownie tym reżyserem kosmopolitycznym był.

00:21:27: przy czym Najważniejszy temat o Filsa to jest kobiecość.

00:21:32: To właściwie można powiedzieć o wszystkich jego najważniejszych filmach, że zawsze stają tam w centrum postaci kobiece, które starają się odnaleźć własną drogę w takim wirze pożądania gdzie siły pomiędzy płciami są rozłożone niesłychanie.

00:21:47: niesprawiedliwie pod względem społecznym bo mężczyźni zazwyczaj stoją tutaj wyżej ale równie niesprawdziwie pod wzdlędem sentymentalnym, ponieważ to kobiety w tych filmach bardzo często kochają mocniej są w tych uczuciach wierniejsze.

00:22:07: Chociaż o ile jest to prawda chociażby przy liście odnieznajomej.

00:22:12: o tyle potrafi także ofius wyciągać dywan z podstóp obydwu płci, ponieważ w takich filmach jak zwłaszcza krąg czy... dom Pani Tellier, a zwłaszcza Madame d. Pokazana jest właściwie absolutna pustka uczuć obydwu płci gdzie obydwoje ma urządkowie się zdradzają w bardzo wyrafinowany barokowy sposób.

00:22:35: owocują to wszystko jakąś duchową zatratą.

00:22:39: Gdybym miał wskazać na jeden obrazek i już tutaj zakończyć ten wstęp ofiusowski przed przejściem do Loli Montes który podsumowuje ton filmów Ofilsa i jego pewnej filozofii tak w ogóle.

00:22:52: To byłaby to ostatnia scena, ostatniej nowelki filmu D'Ampa Nitellier.

00:22:56: To jest film oparty na Nowelkach Mopassanta z autora znanego chociażby fanom wycieczki Nawieś Jana Renouara.

00:23:06: To Jest nowelka przedstawiająca malarze jego modelkę ich bardzo trudny Zaborczy trochę sadomasochistyczny związek.

00:23:14: I jest to ta nowelka, w której modelka w pewnym momencie wyskakuje przez okno.

00:23:21: Nie będę teraz zresztą całej tej historii.

00:23:24: staje się inwalitką i ten malarz postanawia tą modelkę poślubić.

00:23:27: są razem na plaży.

00:23:30: on pcha jej wózek inwalicki.

00:23:32: wydają się taką figurą nieszczęścia skazania na siebie dla reszta życia.

00:23:37: dwóch przechodniów patrzy na nich.

00:23:38: od tego z resztą film się zaczyna i mówi do siebie komentując ich sytuację.

00:23:47: Jeden mówi do drugiego, zobacz to właśnie jest szczęście.

00:23:50: Drugi mówi no ale przecież oni są smutni, spojrz na ich twarze.

00:23:53: Na co pada kluczowa fraza ofiusowska Le Bonhegnes Pagée czyli Szczęście.

00:24:00: Nie Jest Radosne Pomyślić o tym chwilę.

00:24:03: Ale faktycznie jest tak, że momenty szczęście jakiejś ekstazy takie jak chociażby dzikitaniec starca przebranego za młodzieńca w pierwszej nowelce domu panitelie to są momenty które często uffiusa oznaczają tak naprawdę najgłębsze nieszczęście a momenty z kolei szczęścia okoncentowania to są często momenty wolne odamiętności.

00:24:24: To jest bardzo charakterystyczna jak chociażby w obrazku dłoni małżonków, których życie erotyczne wygasło.

00:24:30: W kręgu ale zplecionych przed zaśnięciem.

00:24:34: są takim obrazem szczęścia wolnego od chwilowych namiętności, które u Ofilusa są jednocześnie piękne, ale także bardzo... niebezpieczne, a zatem tutaj stawiam średnik ponieważ już mam nadzieję że was zachęciłem także żeby do tych filmów sięgnąć.

00:24:49: Niestety jest to filmografia bardzo nierówno reprezentowana także na nośnikach fizycznych.

00:24:54: o ile właściwie wszystkie filmy które teraz wymieniłem można jakoś zdobyć na DVD czy na blureju o tyle jest w tej filmografii też wiele innych tytułów które niestety do dzisiaj są bardzo trudno dostępne chyba że ktoś posługuje się jakimiś nielegalnymi środkami.

00:25:07: I teraz drugi rozdział dzisiejszego odcinka to Lola Montez, której biografii naprawdę nie podejmuje się streścić w całości.

00:25:15: Powiem tylko tyle że Lola montes była... No właśnie kim była?

00:25:20: Użyję teraz słowa avanturnica.

00:25:23: Była avanturnicą ponieważ takiego słowa używa Małgorzata Czapczyńska która napisała taką książkę serię właściwie takich artykułów popularyzacyjnych pod tytułem Avanturnice.

00:25:33: kobiety które prowokowały iszyły pod prąd I nieprzypadkowo sięgam po tę książkę, mam ją teraz w ręku.

00:25:40: Ponieważ Lola Montes jest bohaterką pierwszego rozdziału tej książki i teraz oddaję słowa małgorzecie czapczyńskiej.

00:25:47: Długo zastanawiałam się, która postać powinna otworzyć ten złoty pantheon wspaniałych ekstrawaganckich kobiet i doszłam do wniosku, że nikt nie zasługuje na to bardziej niż ona.

00:25:58: Lola Montes, irlandska poszukiwaczka przygód piękna awanturnica i uwodzicielka władców o której cała Europa usłyszała w osiądczeset czterdziestym szóstym roku gdy pojawiła się u boku Króla Bawarii Ludwika I Witelsbacha jako metresa i w szesnaście miesięcy doprowadziła do jego abdykacji.

00:26:17: Wcześniej niebiesko oka piękność przedstawiająca się jako hiszpańska tancerka zawróciła w głowie Franciszkowi Listowi, Aleksandrowy Dymasowi a nawet Złowieszczemu namiestnikowi królestwa polskiego Ivanowi Paskiewiczowi.

00:26:30: ta szalona i pewna siebie dziewczyna nie liczyła się z niczym im zdaniem ani matki ani męża.

00:26:35: miała ich trzech w tym dwóch nielegalnych ani króla ani w ogóle kogokolwiek.

00:26:42: Tak pisze Małgorzata Czapczyńska i już tutaj dostaliście pewną pigułkę, ale ja znowu zacznę od końca mianowicie nagropka.

00:26:51: Od nagropa, który można znaleźć na jednym z bruklińskich cmentarzy.

00:26:58: Nagropka Loli Montes, który mam nadzieję kiedyś odwiedzić, który co ciekawe o czym pisze autor najoprzerniejszej biografii książkowej Loli Montes, Bruce Seymour to jest książka Lola Montes Alive prawie cztery sto stron.

00:27:18: Otóż ten nagrobek jest dwustronny.

00:27:20: Jest to płyta kamienna z dwoma napisami z jednej i z drugiej strony.

00:27:26: po jednej stronie Eliza Rozanna Gilbert czyli irlandzkie imię i nazwisko które nadano jej najpewniej w oświęc osiemset dwudziestym pierwszym roku, ale według niektórych źródeł w tysiąc osiemset osiemnastym.

00:27:43: też inne źródła podają w limerik.

00:27:45: A z drugiej strony tego nagrobka jest jej tytuł szlachecki mianowicie Maria Dolores Eliza Rozanna Gilbert Chrabina Lansfeld.

00:27:56: to jest tytułu nadany je przez Ludwika I Bawarskiego.

00:28:00: rzeczywiście W trakcie tych szesnastu bardzo gorących miesięcy romansu, kiedy to król tak sobie ją ukochał że właściwie całe państwo zwróciło się przeciwko im i przeciwco ich namiętności wybuchła dosłowna rewolucja.

00:28:13: To nie jest zmyślone.

00:28:14: jeśli ktoś chce poczytać na ten temat więcej polecam książkę Hansa Christiana Huffa pod tytułem hekatę zdrajcy skandale procesy historię niezwykłych ludzi.

00:28:25: tam jest rozdział autora folkera Schmidt-Siena, pod tytułem Król i Kurtyzana gdzie na pięćdziesięciu stronach opisują rzeczywiście jak Lola Montez wkroczyła w życie Ludwika I Bawarskiego zagarnęła jego namiętność no i właściwie prawie że doprowadziła do upadku państwa co jest niesamowite.

00:28:45: Więc kto?

00:28:45: Więc młoda Irlandka chciałoby się powiedzieć częściowo wychowana w Indiach bardzo wcześnie osierocona.

00:28:54: Jej ojciec szkocki porucznik armii brytyjskiej umiera, kiedy ona ma zaledwie sześć lat W wieku lat dziewiętnastu ucieka z kochankiem własnej matki i wychodzi za niego zamąż.

00:29:09: To jest coś co widzimy w filmie Lola Montes.

00:29:13: Następnie małżeństwo okazuje się bardzo krótkie, bardzo nieszczęśliwe.

00:29:16: dochodzi tam także do przemocy domowej I Lola wymyśla siebie na nowo Tak jak na tym dwustronnym nagrobku, który kojarzy mi się z kandyńskim z filmu sześć stopni oddalenia.

00:29:28: Na pomalowanym sobie dwustrą płótnem.

00:29:31: tak ona wymyśla siebie na nowo i zaczyna nową kartę życia.

00:29:34: staje się hiszpańską tancerką.

00:29:38: Tancerkom która co prawda podobno nie tańczy aż tak dobrze i też podobno krótko uczyła się tych szpańskich tańców.

00:29:45: ale jest w tym tyle sexapilu i tyle nagości że wywołuje ona sensację w kolejnych europejskich miastach.

00:29:53: Połączenie jej niebieskich oczu i krócoczarnych włosów, w połączeniu z podobno zachwycającą figurą i tańcem który naruszał ówczesne normy obyczajowe a właściwie porusze się tuż przy granicy ich naruszenia w sposób który wtedy był bardzo fascynujący.

00:30:09: Otóż to wszystko przynosi jej dwuznaczną sławę takiej podróżnej tancerki która przyciąga... tłumy i co prawda jest zniszczona przez recenzentów, ale kochana przez rosochoconą publiczność.

00:30:22: Cały pomysł był taki, żeby wnieść w życie anglosansu, z których sama się wywodziła trochę hiszpańskiej namiętności.

00:30:29: No i faktycznie jej się to udało.

00:30:31: W osiemset czterdziestym trzecim roku Lola po raz pierwszy występuje w Royal Theatre w Londynie, w osiem set czwartym w paryskiej operze.

00:30:43: Wówczas ona rzeczywiście dostaje się do takiej popularnej wyobraźni i będzie tam długo, przy czym bardzo trudno oddzielić to co faktycznie się jej przydarzyło od tego co było tylko pewną fabrykacją prasy albo jej samej.

00:30:56: Nawet biograf już tutaj wspomniały.

00:30:57: Simur często zmaga się z bardzo sprzecznymi źródłami.

00:31:02: I jeżeli będziecie na przykład próbować co dokładnie wydarzyła się w trakcie wizyty Loli w Warszawie To życzę Wam powodzenia.

00:31:11: Ponieważ poza tym, że ta wizyta rzeczywiście doszła do skutku w październiku, w filmie pada inna data o Filsa.

00:31:20: O tyle przebieg tego co tam się wydarzyło zależy od źródła.

00:31:25: A to uwiodła Iwana Paskiewicza.

00:31:28: nie było w mieście a prawie... uwiodła Ignacego Abramowicza, generała, który zarządzał ówczes tagrze Teatrem Wielkim.

00:31:36: Były bardzo różne źródła na ten temat ale faktem jest że Lola Montez w Warszawie tańczyła i jak donosiła prasa dwudziestego, trzeciego listopada, tysiąc osiemset czterdziestego III roku a właściwie to fragment z pamiętników Kazimierza Skibińskiego przyjętej tej popisy były trochę w sposób mieszany.

00:32:00: Tutaj cytat przy pierwszym wystąpieniu krzyki, oklaski protektorów i młodzieży krzesłowej zastąpiły.

00:32:05: Nie dostatek talentu bo prawdę powiedziawszy było to z ujmą dla pani Turczy Nowiczowej i panny Wend pierwszych solistek baletu warszawskiego.

00:32:15: one by tę kakuczę gungsztowniej odtańcowały.

00:32:19: Przy drugim występie już partie się dwoiły ale przywołania po skończeniu jakoś tą zatarły.

00:32:25: Innymi słowy były wtedy w Polsce lepsze tancerki prezentujące hiszpańskie tańce, ale Lola Montez przybywała do każdego miasta.

00:32:32: W tym także do Warszawy w Aurze skandalu.

00:32:35: i także ta wizyta warszawska toczy się wedle różnych tutaj wersji.

00:32:40: politycznym wygnaniem.

00:32:41: musiała wręcz tej Warszawy uciekać.

00:32:46: Kluczowy w przypadku Loli Montez jest rzeczywiście ten szesnastosiedemnastomiesięczny roman z Ludwikiem I Pawarskim, kiedy to faktycznie zostaje ona uszlachcona wyniesiona no do rangi aristokratki i dostaje swój własny pałac.

00:33:01: Król wydaje się omotany seksualnie jej Urokiem, mimo bardzo wielu różnych interpelacji z różnych stron brnie w ten związek w sposób niesłychanie uparty.

00:33:13: Nawet w momencie kiedy właściwie Bawaria jest na kraju rewolucji i niechęć publiczna do Loli Montez jest tak wysoka że prawie kosztuje Ludwika Korona.

00:33:24: a właściwie kosztuję go koronę ponieważ mimo tego że Lole Montes udało się w końcu z tej bawarii wyprosić to on abdykował na rzecz swojego syna.

00:33:34: co bardzo istotne, mimo że film Max O'Filsa który jest rodzajem biograficznej fantazji.

00:33:40: Jak zaraz się przekonamy pokazuje Lolémontes jako o sobie niezwyklej łagodności, piękna charakteru.

00:33:47: O tyle prawdziwe.

00:33:47: lalamon to jest.

00:33:48: zdecydowanie taka nie była i tutaj liczne przykłady przywoływane w biografii pokazują że na przykład potrafiła przechadzając się po monachium z nienacka pobić kogoś, ponieważ nie spodobało mu się jakieś, ponieważ niespodobało jej się jakieś spojrzenie.

00:34:06: Była podobno także bardzo nimiła dla służby no i doprowadzała do licznych incydentów.

00:34:12: dość powiedzieć w wielu miastach, które odwiedzała dochodziło też często do jakichś rękoczynów wokół jej obecności.

00:34:21: Więc była to na pewno postać bardziej krewka niż to co widzimy u Ofilsa.

00:34:29: Ale po obuszczeniu Bavarii ona pojechała do Stanów Zjednoczonych.

00:34:34: W pięćdziesiątym pierwszym roku jest w Nowym Jorku, z którego zostaje wydalona zabigamie w twoim roku.

00:34:43: a trafia do Nowego Orleanu.

00:34:45: Tam zresztą zastajemy ją na początku filmu Ofilsa, gdzie między innymi atakuje nożem policjanta.

00:34:52: tej sceny u ofilsa nie znajdziemy.

00:34:55: W XVIII roku przyjeżdża do San Francisco ponieważ trwa tam przecież w Kalifornii Trwa gorączka złota i do której ona także się przyłącza, zakłada własny salun albo tańczy w salunie kogoś innego.

00:35:10: Tutaj są sprzeczne relacje i między innymi tak bardzo jej tańce podobają się poszukiwaczom złota że jedna z gór zostaje nazwana w tamtym czasie Mount Lola.

00:35:23: Miała jeszcze na tyle energii żeby w pięćdziesiątym piątym roku pojechać do Australii i tam tańczyć uwodzić i żyć.

00:35:30: W osiemdziesiątym szóstym roku można było ją spotkać na wyspie Fiji, gdzie była zamieszana w tajemniczo-morderstwo.

00:35:37: Więcej nie udało mi się ustalić.

00:35:43: Znowu przeżywa załomanie nerwowe.

00:35:47: w jesiecznym roku w styczniu umiera mając niespełnione na czterdzieści trzy lata wedle innych źródeł.

00:35:54: trzydziście dziewięć już po Wylewie i częściowym paralizzu, które także przyniosło takie gwałtowne religijne nawrócenie.

00:36:04: Ona była przez całe życie bardzo antykatolicka Może też po tych doświadczeniach w katolickiej Bawarii, ale była no chrześcijanką zwłaszcza pod koniec życia.

00:36:16: Była zainteresowana doktrynami z Fedenborga.

00:36:19: Zmarła w towarzystwie pastora z lokalnego kościoła episkopalnego trzymając w ręku Ewangelii i czytając przy powieści o Marii Magdalenia mówiąc jednocześnie o wemu pastorowi.

00:36:34: ileż ona w życiu kochała?

00:36:36: Czy ja kochałam w życiu wystarczająco?

00:36:38: Tak powiedziała Lola Montes pod koniec swojego życia.

00:36:41: No niezwykła postać, tak jak tu już przeczytaliśmy Avanturnica.

00:36:46: Myślę że jest rzeczą bardzo dziwną, że jeszcze nie ma swojego miniserialu bo naprawdę myślę, że to byłby hit.

00:36:53: I teraz dochodzimy do tego punktów, którym linie łączą się w całość mianowicie Max Ophius nigdy nie miał planów, żeby robić film o Loli Montez.

00:37:03: Lola Montaz go w ogóle nie interesowała.

00:37:05: jak sam powiedział zresztą nie lubię tych biografii, w których dzieje się bardzo dużo.

00:37:10: no to źle trafił z Lola montez ponieważ w tej biografie jak słyszycie działo się bardzo wiele ale faktem jest że już w nie najlepszym zdrowiu ofius otrzymał świetną ofertę finansową od producentów którzy najwyraźniej mieli jakieś powiązania ma fina ale którzy byli gotowi wyłożyć ogromne pieniądze na wielką Europejską produkcję kręconą jednocześnie w trzech językach, w cinemaskopie na szerokim ekranie i na taśmie barwnej Eastman Color.

00:37:39: Ofius się zgodził mimo że nigdy wcześniej nie pracował w kolorze i nigdy nie pracowało na szeroki ekran, ale zgodził się w to wyzwanie.

00:37:48: Niemalże chciałbym powiedzieć jak Lola Montez rzuca się na materac w ostatniej scenie wykonując cyrkową ewolucję I dwa lata później już nie żył.

00:37:59: Ten film był bardzo wyczerpującą produkcją, ale produkcja w której ujawnił pełnię swojego stylu całkowicie przepisując scenariusz oryginalny i tworząc film który Adam Garbich opisuje w swoim kinie we Hikule Magicznym podróży drugiej w następujący sposób.

00:38:18: No w sumie nie wiem czy to Adam Garbitch czy Jacek Klinowski współautor tej książki ale sądząc ze stylu To chyba Pan Adam, ponieważ niech to będzie zapisane na wieki wieków.

00:38:30: Zdania Pada na Dama Garbicza są tak długie i pełne zawijasów i koniec końców piękne jak jazdy kamery Max O'Filsa.

00:38:40: Otóż w rozdziale Ololimantes czytamy tak przeczytam to bo to najlepszy opis tego filmu jaki znalazłem Apogreum niezwykłego, przenikniętego XIX-wiecznym klimatem kina Max Aofilsa i jego finezyjnego, tak oryginalnego stylu.

00:38:55: Wielkie namiętności zamknięte w ścianach salonów, kipiące przepychem plastycznym wizję których dynamika opisu kołującą kamerą łączy się ze statycznością akcji, dając krańcowe formy filmowego Baroku.

00:39:08: Lola Montez najlepiej chyba pozwala zrozumieć czemu dla tego reżysera miłością.

00:39:12: od pierwszego wyjrzenia z roku nineteen dziewięćset dwudziestego szóstego był w Jedeń.

00:39:16: Uwkarnawał kryjący pustkę i desperacje Park wspomnień o melancholijnej dekadensji W lamusie świetności Miasto pobudzające nutę twórczą która daje się również odkryć W dzielę Gustawa Malera.

00:39:29: Fantastyczny opis.

00:39:32: Max Ofils kręci Lole Montes z narzuconą aktorką w roli głównej, to bardzo ważna informacja Mianowicie, no nie jest to Daniel Dario.

00:39:43: Nie jest to także Judy Garland, którą podobno bardzo uważnie śledził w tamtych latach Max Ophius i o której zresztą powiedział że dla niego jest taką współczesną Lola Montez.

00:39:54: ale jest to Martin Caroll i Martin Carroll dzisiaj może nie mówi nikomu nic.

00:39:59: może fanom kina francuskiego z lat pięćdziesiątych Ale wtedy była gwiazdą kina francuskiego.

00:40:04: grywała w licznych filmach kostiumowych takich jak chociażby Lucretia Borgia czy Nana.

00:40:10: wystąpi także u Preston Osterjosa, jak już w tym miałem w filmie pamiętniki Majora Thompsona.

00:40:16: Była właściwie taką twarzą kina wystawnego, kostiumowego francuskiego.

00:40:20: innymi słowy dla producentów była gwarancją sukcesu.

00:40:24: Nie była jednak aktorką, która byłaby na tej samej częstotliwości co Max Ofius A Max Ophius potrafił z wybitnych aktorek wydobywać niezwykłe kreacja.

00:40:34: Daniel Darieły powiedziała, że w momencie kiedy Max ophius zmarł była przerażona bo uznała, że nikt już nigdy jej tak dobrze nie reżyseruje.

00:40:41: i tutaj nastąpił pewien kicks mianowicie Martin Karol.

00:40:45: nie czuła się dobrze w roli Loli przy czym jak sam ofius mówił zadziałało to na korzyść jego filmu ponieważ ten widoczny dyskomfort Loli Montes w filmie.

00:40:57: Kobiety wtłoczonej w rolę, wsuknie w kostium, w gorset ma pracować na to znowu.

00:41:04: Poczucie że wewnątrz jest pustka, że jest to w pewnym sensie kobieta której wnętrze zostało wydrążone.

00:41:11: i Ten film powstaje w bardzo trudnych warunkach technicznych, aktorzy muszą nagrywać swoje dialogi w trzech językach.

00:41:18: Najlepiej się w tym czuje faktycznie wielojęzyczny.

00:41:20: Peter Ustinov, który gra mistrza ceremonii takiego jak Anton Wolbruk zagrał w kręgu ale inni już czują się w nim różnie.

00:41:29: i dlatego różne filmy I dlatego różne wersje tego filmu istnieją, różne wercje językowe.

00:41:35: Różny jest miks tych języków to znaczy angielskiego, francuskiego i niemieckiego jakie można na przestrzeni lat znaleźć.

00:41:42: To co jest bardzo istotne to jest że... Teraz pada chyba najważniejsze zdanie tego odcinka, jeżeli chcemy nazwać znaczenie Loli Montez dla Kina Światowego.

00:41:51: Max Ofils w Loli montes wymyśla kino biograficzne na nowo.

00:41:55: To jest absolutnie kluczowe.

00:41:56: to znaczy do tej pory jeśli było coś takie jak film biograficzny taki chociażby nie wiem oskarowy życie Emila Zoli z thysiąc dziewięćset trzydziestego śródnego roku no to był to po bożemu opowiedziany film o wielkim człowieku czy to był Ludwig Pasteur czy Emil Zola czy inna postać.

00:42:15: No to opowiadało się po kolei z pewnym poszanowaniem ichronologii i jakiejś powszechny wiedzy na temat tego, jak taka postać wyglądała a także realizmu przedstawienia.

00:42:26: I teraz kluczowa rzecz w Lollimontes Max Office niszczy realizm przedstawienia.

00:42:32: osadza całość w wielkim cyrkowym namiocie który wydaje się większy niż jakikolwiek realistyczny Namiot Ever, w którym mistrz z ceremonii ów Piter Ustinov z pejczem w ręku opowiada nam życie Loli Montes.

00:42:49: W obecności Loli montes, która siedzi unieruchomiona w pięknych sukniach trochę jak taki złoty ptyś albo złote ciastko umieszczone po środku tego namiotu, ona zmienia pozy, zmienia miejsca w pewnym momencie także dokonuje akrobacji ale ogólnie jest unieruchomioną figurą kobiety wokół której rozgrywa się cyrki jej życia.

00:43:11: Wspomnienia wirują w jej głowie a jednocześnie zmieniają się taki metaforyczny spektakl biograficzny który wydaje mi się że musiał wywrzeć potem wpływ na Boba Fosiego.

00:43:22: także ponieważ jeżeli porównacie sceny cyrkowo-biograficzne z Rollie Montez to bardzo łatwo będzie sobie przypomnieć sceny muzikalowo-biograficzne w filmie.

00:43:31: cały ten zgiełk.

00:43:32: Właściwie te firmy są opowiadane identycznie, dodam że nawet jest obydwu motyw skakania na zawieszoną siatkę.

00:43:41: więc no i oczywiście tam jest Jessica Lang jako mistrzyni ceremonii w postaci śmierci w Białej Sukni.

00:43:48: Więc Max Ofius postanowił tak naprawdę za te wielkie pieniądze które dostały od producentów, którzy naprawdę chcieli kina komercyjnego z Martin Caroll nakręcić coś w rodzaju niemal awangardowego poematu na temat ekranowej biografii.

00:44:03: Na temat tego czym jest kobiecość ujęta w karby kina spektaklu i także jak powiedziałby Walter Benjamin mechanicznej reprodukcji wizerunku?

00:44:13: To nie jest przypadek że film o którym wspomniałem wcześniej czyli La Signore di Tutti kobieta da wszystkich Kończy się ujęciem, w którym twarz martwej już wtedy gwiazdy Gabi jest cały czas powielana wielkiej drukarni która powoli powoli wyłącza maszyny drukarskie na wieść o tym że Gabi umarła.

00:44:34: W tym samym filmie kobieta dla wszystkich znajduje się moment w którym mężczyzna trafia na premierę nowego filmu z rolą główną owej Gabi i jest w rodzaju mauzeleum takiego wielkiego okrągłego pomieszczenia, w którym umieszczone są fotosy z Gabi.

00:44:50: Reprodukowane dziesiątki tuźniny setki razy twarzy tej samej kobiety która staje się kimś w rodzaju pop-kulturowej ikony.

00:44:59: i ten moment który no ta benę chyba potem natchnął Feliniego do bardzo podobnej sceny Muzeum Kobiet w filmie miasto kobiet.

00:45:11: Otóż ten moment chwita to, co w postaci Loli Montes także Maxa Ofilsa tak bardzo zafascynowało.

00:45:17: Jak powiedział jego syn ojciec zainteresował się Lolą dopiero kiedy usłyszał że wybuchła rewolucja przeciwko jej kobiecości.

00:45:27: To jest oczywiście ten moment kiedy bawarczycy powstają żeby ukrócić romance Ludwika z Lolą.

00:45:31: I to zafascynowało Ophilsa, że ta kobieta reprezentowała sobie taką wolność.

00:45:37: Tak bardzo jawnie sięgała po to czego chciała, że musiało to wywołać gniew powszechny, gniew społeczny, że jej zasady i jej namiętności, jej bezlitosne wręcz podążanie za tym czego ona chciała było absolutnie na bakier z tym jak porządek społecznych funkcjonuje i czego wymaga.

00:45:57: To jest coś co Ophilsa niesłychanie tutaj zainteresowało, ponieważ jak pada z wiadem z dialogów w filmie Lola Montez kiedy to mistrz ceremonii po raz pierwszy kusi ją żeby wystąpiła w jego cyrku.

00:46:11: Otóż mówiąc do niej Ty sięgasz po to, czego wszystkie kobiety tak naprawdę chcą tylko boją się po to sięgnąć.

00:46:18: I rzeczywiście jeżeli po latach takie książki jak Avanturnice otwierają się rozdziały Moloolimonte jest chyba właśnie dlatego że jest w tej kobiecie niezwykła autentyczność.

00:46:27: Taka radykalna wydawałoby się autentycznie dążenia do swoich celów.

00:46:31: Dążenia za swoim wewnętrznym głosem.

00:46:35: Przy czym tutaj Martin Karol, unieruchomiona pośrodku tego wielkiego cyrku jak pisze David Thompson starzejąca się na naszych oczach staje się taką figurą także pewnego wydrążenia, ponieważ jest okrutną ironią że ta kobieta dla której król Bavarii niemal był gotów wyzbyć się własnego królestwa koniec końców siedzi przed publicznością cyrkową i staje sie obiektem sprzedaży mianowicie za dolara zanęcnego dolara.

00:47:03: można do niej podejść i ją pocałować.

00:47:06: I w tej ostatniej jeździe kamery kiedy kamera oddala się od Loli.

00:47:10: Widzimy zastępy mężczyzn, którzy stoją już w kolejce żeby tego dolara zapłacić, żeby Loli dotknąć.

00:47:15: jak pisze genialnie znowu David Thompson kamera cofa się i cofa i cofa.

00:47:20: I gdyby cofała się dalej pokazałaby także nas publiczność kinową, wpatrzoną w ekran która także zapłaciła frycowe po to żeby móc patrzeć na Lole Po to żeby mu patrześć na bohaterkę.

00:47:33: ile razy jesteśmy tak naprawdę podglądaczami uprawnionymi ceną biletu do tego, żeby patrzeć.

00:47:40: Ten film jest także komentarzem na temat patrzenia, komentarzom na temat spektaklu i komentarze na temat tego jak spektakt zmienia ciało kobieca i kobiece życie w rodzaj towaru.

00:47:54: utowarowienie loli fakt że każdy wieczór to dla niej dosłowny skok na główkę, że każda miłość to dla jej rodzaj transakcji jest głównym tematem tego filmu a w całości Ważne także to, że Lola jest w pewnym sensie autoportretem samego Maxa Ofilsa, który widzi w loli postać artysty.

00:48:15: Artysty, który nie może spocząć bo jeśli spocznie to umrze.

00:48:19: Kiedy Lola mówi te słynne słowa, że życie jest dla mnie ruchem to tak naprawdę wypowiada filozofię ofilsa.

00:48:26: Dla którego nie tylko ruchy kamery były życiem jak napisał w dowcipnym wierszyku aktor James Mason w tym niesłychanym ruchu Loli, która dosłownie obskakuje kolejnych mężczyzn, kolejne kontynenty.

00:49:01: W ciągłej zmianie jest także coś ofilsowskiego.

00:49:05: W wydanej dokładnie kilka tygodni przed publikacją tego odcinka książce Dawida Thompsona, pt.

00:49:12: A Sudden Flicker Of Light nagłem gnienie światła rewizjonistyczna historia kina.

00:49:17: Mam nadzieję że książka będzie przełożona na polski.

00:49:19: jest fantastyczna.

00:49:21: Thompson pisze pięknie zestawiając Max O'Fills z Fritzem Langiem innym zbiegiem z nazistowskich Niemiec.

00:49:29: I pisze tak.

00:49:30: Praktyka kinowa lat trzydziestych doprowadziła do powstania kultury wygnańców, ludzi którzy uciekli, ludzie którzy musieli pracować gdzie indziej.

00:49:40: Oczywiście dzisiaj wiemy czym jest ciągła relokacja.

00:49:44: Wiemy co to znaczy podróżować tak często by poczuć się zupełnie niezwiązanym z jedną ziemią.

00:49:50: Ale musimy sobie przypomnieć że tego typu podróże były w zasadzie nieznane pokolenie czy dwa wcześniej.

00:49:58: Na przykład Max Ofils, urodzony w Sarbriken w II roku zmarł w Hamburgu.

00:50:05: Brzmi to na pierwszy rzut oka jak krótkie lokalne życie ale Ofils był zawsze w ruchu.

00:50:11: Nic dziwnego że jest mistrzem filmów które głęboko rozumiały namiętności ruchomej kamery i upływu czasu.

00:50:18: Nakręcił swoje pierwsze arcydzieło o utraconej miłości libelaj w Niemczech Ale potem jako Żyd przeniósł się do Francji do Włoch i kręcił także filmy w Holandii.

00:50:29: Później Francja

00:50:30: itd.,

00:50:31: ale właśnie to, że Max Ofils był dosłownie uciekinierem nie tylko z nazistowskich Niemiec, ale wydaje się, że był ciągle uciekinierem od stagnacji, uciecinierem od bezruchu, który w kolejnych filmach kolejny ruchakamery ujawniał niezwykłą chęć tworzenia próbę przetworzenia doświadczenia kolejnych swoich bohaterek w sztukach.

00:50:50: To sprawia, że Lola Montes wydaje się najpiękniejszym możliwym ukoronowaniem tej... twórczości, a jako po prostu spektakl wizualny jest to film bezprecedensu i na pewno film który do dzisiaj niesłychanie zachwyca.

00:51:07: Zapomniałem powiedzieć jeszcze jednym rozdziale z życia Lulimantes.

00:51:10: otóż w tym swoim amerykańskim rozdziale od pewnego momentu podróżowała ona także z wykładami.

00:51:17: była taką wędrowną wykładowczynią.

00:51:21: Te wykłady są opublikowane.

00:51:23: Jak pisze Gary Giddings, w pewnym momencie dostawała za wykład więcej niż Dickens na podobnych trasach.

00:51:29: a zatem była bardzo popularna i jeden z jej wykładów nosił taki piękny tytuł komiczne aspekty miłości.

00:51:37: pisała ona tam tak istnieje pewien romantyczny bezmyślny rodzaj miłości takiej jaki celebrują czasami poeci a niektórzy go tylko udają który należy wyśmiać.

00:51:50: Taki rodzaj miłości jest głupi, nie mądry.

00:51:54: Nie pochodzi z serca tylko z wyobraźni.

00:51:57: Ciekawe słowa w ustach kobiety, która tak często oddawała się tego rodzaju przelotnej miłości ale jednak pokazujący, że pod koniec życia Lola Montes uzyskała rodzaj ironii wobec własnego życiorysu także Miłosnego i dlatego wydaje mi się, że Lola Mantes Max O'Filsa mimo, że nie jest tradycyjnym filmem biograficznym tak naprawdę poprzez własne Zdestansowanie się do konwencji biografii poprzez wycofanie się i zdestansowania się do własnej bohaterki oddaje także ironię samej Loli Montes, która w ten sposób wyraziła się w swoim... Lola Montes to temat rzeka.

00:52:33: Pojawia się jako postać między innymi w filmie listomania Kenarosella, grają tam niejaka Anulka Dziubińska, brytyjska aktorka polskiego pochodzenia.

00:52:42: ale także lola pojawia się jak postać wy powieści sześćset dwadzieścia dwa upadki Bunga z Stanisława Ignacego Witkiewicza.

00:52:53: jeśli ktoś chciałby o tym więcej poczytać polecam genialny esej Jana Gondowicza na łamach dwutygodnika pod tytułem pięć piękna porażka, Pan na nikt.

00:53:02: To jest tekst w którym gondowicz pisze o tym jaką rolę Lola w tym tekście spełnia.

00:53:11: Na zakończenie powiem tyle że oglądając Lole Montes pamiętajmy, że oglądamy Lole montes Max Aofilsa.

00:53:17: on bardzo zmienił kontury tej biografii jakkolwiek trudno uchwytnej.

00:53:22: i podam tylko jeden przykład który pokazuje chyba, jaka jest w ogóle istota strategii Ofils'a w tym filmie i o czym ten film jest.

00:53:31: Niechronologiczne retrospekcje, które podaje nam mistrz ceremonii w tym filmy przypominają trochę niechronologiczną konstrukcję filmu obywatel Kejnor-Sona Walesa gdzie też w kolejnych rozbłyskach poznajemy biografię Kejna.

00:53:46: to zresztą zachwyciło tak bardzo nowo falowców którzy tłumnie wystąpili w obronie tego filmu, kiedy nastąpiła jego katastrofalna premiera wielka porażka kasowa i brutalne przemontowanie przez producentów.

00:53:59: Właściwie Lola Montes ponownie w wersji zbliżonej do Ofil Sowskiej można było oglądać dopiero pod koniec lat sześćdziesiątych a pełna rekonstrukcja czy przynajmniej najpełniejsza z możliwych nastą piła w roku dwa tysiące ósmymi.

00:54:11: wtedy Lola ożyła na nowo tej wersi premierowej.

00:54:14: stócz czterdziestominutowej już pewnie nigdy nie zobaczymy.

00:54:17: Otóż ta forma zachwyciła nowofalowców.

00:54:21: Powstało specjalne oświadczenie, że Ofils nakręcił film wybitny awangardowy.

00:54:26: Podpisali to doświadczenie Kogto, Beker, Tati, Roselini, Kristian Żak i Cast tutaj cytuję za Adamem Garbiczem.

00:54:33: Natomiast to co ja chciałem jeszcze zaznaczyć jest właśnie fakt, że Lola Montez na ekranie jest stricte, wyrwana z serca Maxa Ofils'a.

00:54:44: To nie jest historyczna lola Montes I żeby pokazać w jednym obrazku, dlaczego nie jest i dlaczego jest piękna ale ofiusowska a nie piękna i prawdziwa.

00:54:55: przytoczę jedną z anegdot, które pojawiają się w tej książce Hecate.

00:54:59: Otóż retrospekcje w Loli Montes są ułożone tak, że pierwsza retrospekcja pokazuje rozstanie loli z Franciszkiem Listem które jest pokazane w sposób niesłychanie spokojny.

00:55:12: Jest to dojrzałe rozstanie dojrałych kochanków, którzy wiedzą że ich namiętność wygasła.

00:55:17: rozstają się w ciszy.

00:55:17: W rzeczywistości roztanie było wiele bardziej burzliwe.

00:55:21: List chciał się niejako wyzwolić od Loli zamknął ją w pokoju hotelowym i wyjechał kiedy ona spała.

00:55:28: W filmie odwiedzają jeszcze w nocy w hotelu i zostawił w kasie hotelu pieniądze nie tylko za pobyt Loli, ale także za szkody jakie Lola uczyni w pokoju kiedy tylko zorientuje się, że wyjedzie.

00:55:42: Kiedy tylko z orientuje się ,że list wyjechał.

00:55:44: i rzeczywiście Lola zniszczyła ten pokój, pieniądzysie przydały.

00:55:49: I ostatni epizod w filmie, ostatnia retrospekcja.

00:55:52: to jest pełne melancholy pożegnanie Ludwika Bawarskiego z Lolą.

00:55:57: To tak nie wyglądało w rzeczywistości.

00:55:59: Tutaj jest pokazane, że oni uznają pewną konieczność dziejową i się rozstają.

00:56:04: Tak naprawdę Ludwik odkrył liczne zdrady Loli w trakcie jej siedemnastu miesięcy razem i ich rozstanie się było bardzo gorzkie.

00:56:12: Lola musiała wręcz uciekać, Ludwig do końca życia pisał bardzo gorżkie poezje o Loli.

00:56:21: m.in.

00:56:21: pisała tak, a gdybym cię nie zobaczył wcale, który je oddawam swoją ostatnią krew na pełnięż mnie niezwanym żalem... Ty, moi miłości najżardliwszy zef.

00:56:30: Zdradą za mną.

00:56:32: wierność odpłaciłaś.

00:56:33: Nęciło Cię me złoto!

00:56:34: Nęciała Cię ma moc!

00:56:36: Burzę na Mój kraj sprowadziłaś!

00:56:38: Zmieniłaśmy życie w nieustanną noc!

00:56:40: Tymczasem w pięknym kadrze ofilsa mamy kochanków, którzy wiedzą że muszą się rozstać ponieważ tego wymaga historia i z bólem ale jednak to czynią.

00:56:50: No prawdziwa Lola Montez jak czytamy w eseju w książce Hekate Nie była jednak kobietą, to już cytat, która łatwo się poddaje.

00:56:58: Przebrana zamężczyznę wróciła do Monach i już po tym jak została wyrzucona ale nie udało się jej uzyskać dostępu do króla.

00:57:04: Pojechała więc do Pałacyków w Blutenburgu gdzie jak uzgodniła jeszcze przed swoją ucieczką miało się spotkać z kilkoma Alemanami czyli członkami takiego bratstwa którzy zostali zawiązani na uczelni po to, żeby ją wspierać.

00:57:16: A także ze swoim kochankiem Paisnerem, którego w filmie gra Oskar Werner.

00:57:20: Podczas gwałtownej wymiany zdań udało się jej przekonać go do podjęcia jeszcze jednej próby przedostania się do stolicy i tak dalej itd.

00:57:30: Innymi słowy gdyby ktoś chciał zrobić prawdziwy film o Loli Montes musiałoby być to film okobiecie niesłychanie impulsywnej bardzo gwałtownej bardzo niespójnej w swoim działaniu ale fascynującej.

00:57:40: To nie jest film Max Eofilsa.

00:57:42: film jest o kobiecie publicznej, w sensie ścisłym.

00:57:46: O kobiecia której historia życiowa została wystawiona na spojrzenie z zewnątrz, której historia życia była powielona miliony razy i przerzuta przez miliony różnych piór i miliony komentarzy.

00:57:59: To jest właściwy temat Max Euffilsa a niekoniecznie impulsywność samej loli, której to impulsywności w filmie Prawie nie widzimy.

00:58:08: I to jest najbardziej chyba odważny wybór Maksoba Filsa, kręcąc ten film i chciałbym żebyście go docenili ponieważ koniec końców to nie jest film biograficzny tylko jest to piękna medytacja na temat tego czym jest życie w świetle reflektorów?

00:58:24: Czym jest oddanie swojej prywatności na żer publicznego komentarza?

00:58:28: I tak naprawdę czym jest kino?

00:58:31: Ponieważ ta kamera kręconca się wokół Loli w sposób frenetyczny jest tą maszyną, która wysysa siły z obiektu naszego pożądania, z obiektu naszej fascynacji.

00:58:44: I w tym sensie Lola Montes.

00:58:47: Max O'Filsa jest jednym z najbardziej gorzkich komentarzy na temat tego czym jest kino w swoim jednocześnie najpiękniejszym i najbardziej podłym wydaniu.

00:58:57: Jest wystawieniem cudzego życia na sprzedaż.

00:59:01: Jest sprowadzeniem jednostkowości i wyjątkowości.

00:59:05: doceny dolara za pocałunek.

00:59:08: To nie przypadek, że właśnie to ujęcie kończy ten niezwykły filmowy poemat.

00:59:15: Mam nadzieję, że zobaczymy się w Wrocławiu, że przeżyjemy ten film wspólnie.

00:59:20: a jeśli słuchaliście tego odcinka już po Wroclawskiej projekcji no to życzę Wam spotkań z kinem Maksa O'Filsano i wypowiadam Peter Tomarzenie żeby kiedyś odbyła się jakaś większa retrospektywa twórczości tego niezwykłego kosmopolitycznego poety kamery, którego nawet zimny stannej Kubrik uczcił swego czasu minutą ciszy.

00:59:42: Bardzo Wam dziękuję!

00:59:43: Do zobaczenia we Wrocławiu.

00:59:44: Dziękuję festiwalowi Tauron Nowe Horyzonty za tę współpracę i do usłyszenia w kolejnych odcinkach Spoiler Mastera.