00:00:00: Witajcie z tej strony Michał Oleszczyk, Spoiler Master podcast do słuchania po sensie.

00:00:04: Witam Was serdecznie w nowym odcinku podcastów, w którym opowiadam o kinie bez strachu przed spoilerami.

00:00:11: Długgo nie było nowego odcinka, podcast jest w takim stanie zawieszenia albo jak ja to lubię mówić uśpienia.

00:00:20: tak jak Vulkan bywał uśmiony ale od czasu do czasu pojawia się tu nowy odcinek więc Cieszę się, że sądząc po odsłuchach wciąż tu jesteście i że mogę do was mówić.

00:00:32: Dzisiejszy odcinek jest kolejnym odcinkiem specjalnym.

00:00:36: między siedemnastym a dwudziestym siódmem kwietnia dwa tysiące dwudziestygo szóstego roku odbywała się kolejna edycja timeless film festival Warsaw.

00:00:48: ja w tym roku miałem przyjemność być współkuratorem sekcji filmów Peterawira, australijskiego twórcy.

00:00:57: Ten sekcję nazwaliśmy Peterweer Mistyk i Podróżnik.

00:01:04: wspólnie z Jakubem Duszyńskim tą sekcją się opiekowaliśmy no i na przestrzeni festiwalu wyświetliliśmy właściwie wszystkie pełne metraża Peterawiera i selekcje filmów krótkich a także eksperymentalny film Jakub Aduszyńskiego, Peter Weir, Sen Weśnie, który był pokłosiem jego spotkania z sędziwym już reżyserem znajdującym się obecnie na twórczej.

00:01:33: emeryturze.

00:01:33: dwudziestego szóstego kwietnia natomiast w kinie iluzjon sali stolica odbyło się pokaz filmu bez lęku z tysiąc dziewięćset dziewiedziątego trzeciego roku a po nim dyskusja.

00:01:50: dyskusia z profesorem markiem Haltofem, profesorem Northern Michigan University w Stanach Zjednoczonych, który na zaproszenie festiwalu napisał taki obszerny esej o Piterze Uyrza i ten esej został zawarty w książce nad którą ja też częściowo sprawowałem opiekę.

00:02:10: Ta książka została wydana przez wydawnictwo w podwórku i ona także nosi tytułu Peter Weir Mistyki Podróżnik i są tam także archiwalne rozmowy z Piterem Uirem, ale także znowu pokłosie tego wyjazdu Jakuba Duszyńskiego w postaci nowego materiału.

00:02:29: Także książkę serdecznie polecam.

00:02:31: No a po całym się bezlęku właśnie z Markiem Haltowem porozmawialiśmy o całej twórczości Pitera Uira, tego niezwykłego twórcy który niedawno orzył znowu na polskich ekranach dzięki ponownemu wprowadzeniu na te ekrany pikniku pod wiszącą skałą, więc za chwilkę wysłuchacie tej rozmowy.

00:02:51: Ja jeszcze dwa słowa wstępu.

00:02:52: powiem takiego osobistego, który też wygłosiłem w iluzjonie ale to nie została nagrana ta część.

00:03:01: natomiast jeszcze dodam że już wkrótce także na tym kanale pojawi się Jeszcze jeden odcinek we współpracy z Timeless Film Festival Warsaw i z fundacją Kino Dostępne, ponieważ w trakcie tego samego festiwalu a nawet tego samegodnia pokazaliśmy także stowarzyszenie umarłych poetów.

00:03:20: Bardzo popularny film Petera Weiras, I po nim odbyła się dyskusja i był to także pokaz z opcją audiodeskrypcji, a zatem brały w nim udział osoby niewidome, niedowidzące.

00:03:37: No i z nimi także rozmawialiśmy po seansie.

00:03:41: ten seans się odbył pod hasłem Piękno jest dla każdego.

00:03:45: A teraz ten osobisty wstęp.

00:03:47: Otóż to że film bez lęku został pokazany właśnie w sali stolica.

00:03:53: Było dla mnie szczególnie ważne, chcę to podkreślić i chcę żeby też został pewien ślad po tym i tutaj ten mały wstęp który też wygłosiłem mianowicie w roku fourtym w listopadzie w grudniu przepraszam wyszedł dwunasty numer miesięcznika film za tamten rok.

00:04:14: ja wtedy byłem młodym zapalonym kinomanem.

00:04:18: Od marca, cześć dziewięćdziesiąt cztery.

00:04:21: Dzięki mojej mamie oczywiście, która kupiła pierwszy numer miesięcznika film Ja już byłem stałym czytelnikiem filmu.

00:04:27: Oczywiście go studiowałem od deski do deski.

00:04:30: To był czas przed internetowy.

00:04:31: No i w tym numerze pojawiła się recenzja filmu bez lęku Piura Jana Olszewskiego.

00:04:37: Ten tekst nie nazywał katastrofa.

00:04:40: I też wtedy była taka kultowa tabelka z ocenami dziewięciu gniewnych ludzi, czyli dziewiąciorokrytyków w Tymian Olszewski, którzy w takiej co miesięcznej tabelce wystawiali oceny.

00:04:53: Filmom od jeden do sześci.

00:04:54: i to było niesamowite bo dzisiaj oczywiście każdego dnia jesteśmy wystawieni na tysiące ocen filmów i seriali.

00:05:02: natomiast wtedy w zasadzie to były jedyne miejsce gdzie tych dziewień osób na całą Polskę oceniało filmy a myśmy studiowali te oceny jak jakąś kabałę czy Biblię.

00:05:13: I ta szczególna tabelka była pewnym szokiem i nawet nie było się z kim tym podzielić, bo nie było mediów społecznościowych.

00:05:22: Mianowicie pan Jan Olszewski wystawił filmowi bez lęku Piterawira Nieszóstkę tylko siódemkę czyli przekroczył skalę.

00:05:30: Takie rzeczy tam się praktycznie nie zdarzały w tej tabelce.

00:05:32: Pamiętam jeszcze dwa takie przypadki Maciej Pawlicki wystawił siódenkę filmowi na skróty Robert Altmana a Pan Jan Olszewski wystawił także Troszkę później filmowi Carrington w reżysery Christopher Hampton'a.

00:05:48: Jestem bardzo zadowolony, bo już ponad rok temu miałem przyjemność poprowadzić spotkanie z Chrystoferem Hampton-em po seansie filmu Carrington.

00:05:57: Artur Zaborski z festiwalu Skrypt Fiesta spełni moje marzenie i sprowadził ten film i spowodził Christopher Hamptona.

00:06:06: Więc teraz razem z Seanzem w filmie Stolica w seansę filmu Bezlęku.

00:06:12: Obydwie siódemki pana Jana zostały przeze mnie uhonorowane seansami w warszawskich kinach, ale to nie koniec tej historii.

00:06:19: Mianowicie w dwa tysiące pierwszym roku wtedy kiedy już przygotowywałem się do studiów filmoznawczych w Krakowie, ale jeszcze mieszkałem z rodzicami na Śląsku udało mi się nawiązać też dzięki pomocy mojego brata i książki telefoniczne jest Warszawy bo to był ten kluczowy komponent.

00:06:39: podkreślam czasy jeszcze tak dość mocno przedinternetowe.

00:06:42: Otóż udało mi się nawiązać kontakt z panem Janem Olszewskim, on napisałem do niego list na adres redakcji filmu, potem on odpisał, potem udało się ten numer telefonu zdobyć i krótko mówiąc udało sie z nim umówić.

00:06:55: i ja jeszcze przed studiami dosłownie na parę tygodni chyba przed studiami w tym jesienią dwa tysiące jeden Odbyłem taką pielgrzymkę do Warszawy właśnie spotykając się z Panem Janem Olszewskim.

00:07:07: Porozmawialiśmy wtedy, no dla mnie ogromne przeżycie bo to takie spotkanie z mistrzem i on wtedy zaprosił mnie na film.

00:07:17: poszliśmy i teraz uwaga właśnie do iluzjonu do sali stolica do tej samej sali w której teraz pokazałem bez lęku I pamiętam że to był przegląd filmów Bertoluciego i on nie zaprosił na taki późny seans filmu partner.

00:07:31: To jest mało znany film Bertolucziego, oparty swoją drogą na soboturze dostojewskiego.

00:07:40: I to było niesłychanie przeżycie.

00:07:43: W końcu oglądałem film dosłownie Fotel w Fotel z panem Janem Olszewskim.

00:07:47: wtedy dla mnie naprawdę taką wyrocznią i usiedliśmy w ostatnim rzędzie iluzjonu nas krajnie prawym fotelu czy te dwa fotele naprawym z kraju w rogu sali.

00:08:02: I pamiętam, że siedziałem obok niego i zapytałem go dlaczego tutaj siadamy.

00:08:07: no sala jest cała w ciepusta.

00:08:09: on mówi zawsze siadam w tym fotelu bo wtedy mogę oglądać film i patrzeć jak publiczność reaguje na film.

00:08:15: Że on śledzi obydwie te rzeczy.

00:08:17: No i film się zaczął.

00:08:18: pamiętam czarno-biały dosyć enigmatyczny dla mnie wtedy film taki też kontestacyjny współcześniona wariacja motywach do stojewskiego i pamiętam, że tak oglądam.

00:08:30: Próbuję to analizować bo przecież jestem zestresowany.

00:08:33: no po filmie będziemy rozmawiać z panem Janem.

00:08:35: trzeba coś mądrego powiedzieć.

00:08:36: I tak mniej więcej w dwudziestej minucie po lewej stronie moim uchu rozległo się takie miarowe piłowanie.

00:08:43: Pan Jan zasnął na filmie i przespał jakiś dobry kwadrans chrapiąc dosyć donośnie.

00:08:49: Mówię to z wielką sympatią ponieważ okazały się po prostu wtedy, że Pan Jan jest także człowiekiem i nawet ten mój idol może zasnąć Dosłownie.

00:08:59: w tym samym czasie notabene czytałem jeszcze takim licealnym wysiłku cykl powierzciowy Prusta, te siedem tomów w poszukiwaniu straconego czasu i... No to jest właściwie powtórzenie sceny, w której Marcel spotyka swojego ukochanego krytyka teatralnego Bergota o ile dobrze pamiętam i jest rozczarowany.

00:09:22: Tam następuje taki moment, że to pióro, które tak zawsze podziwiał okazuje się po prostu człowiekiem jakimś niedoskonałym trochę drażliwym

00:09:30: itd.,

00:09:30: no i to było dosłownie to spotkanie.

00:09:32: To znaczy ja wtedy zrozumiałem achano, trzeba chyba w ogóle szukać jakiś też swoich ścieżek nie można takiść ślepo za tą jedną.

00:09:41: Potem jeszcze miałem okazję się z panią spotkać jeden czy dwa razy, ale to już inna historia.

00:09:45: po jego śmierci opublikowałem taki osobisty wpis na moim starym blogu który zresztą nazwał się... ostatni fotel po prawej stronie właśnie na cześć pana Jana, a zatem krótko mówiąc ten pokaz bez lęku siódemki pana Jana dedykowałem właśnie jemu i co więcej usiadłem na tym samym fotelu.

00:10:03: To znaczy specjalnie żeby przywołać ducha pana Jana usiadłem w ostatnim rzędzie i w ostatkim fotelu po prawie stronie kiedy film został Wyświetlony.

00:10:13: jest to film, także bardzo mi bliski.

00:10:16: Film, który powstał dość mocno pod wpływem polskiej kultury bo co prawda jest adaptacją opowieści Rafala Iglesiasa ale Sam Weir mówił że w trakcie pracy oglądał dosyć mocno Kieślowskiego De Calo po dwójne życie Weroniki.

00:10:30: no i oczywiście Jest to film w którym pojawiają się aż dwa utwory muzyki polskiej Polimorfia pędereckiego i w finałowej scenie przez dobrych kilka minut, łącznie z napisami pierwsza część symfonii pieśni żałosnych Henryka Mikołaja Góreckiego.

00:10:46: Które właśnie w tamtym czasie stały się hitem międzynarodowym muzyki klasycznej ponieważ w roku twojej dziewięćdziesiątym drugim wyszła brytyjska edycja Elektra Rekord wydała ten symfonie w nagraniu filmu harmoników londyńskich.

00:11:02: No i to się okazał milionowy nakład ogromny hit, utwór oczywiście jeszcze z lat siedemdziesiątych Polski ale Uyr wtedy go wysłuchał i właściwie cały finał filmu bezlenkus orkiestrował pod muzykę gureckiego.

00:11:18: także siedzieliśmy w sali słuchaliśmy tego przejmującego piętnastowiecznego lamentu maryjnego, który kończy ten utwór.

00:11:29: No i potem wyszliśmy na scenę z Markiem Haltofem i od tego momentu jesteście już na tej scenie razem z nami.

00:11:36: a zatem zapraszam na tę dyskusję.

00:11:40: Proszę Państwa, wspomnijmy o tym jak ważny osobiście dla mnie jest to seans ale jednocześnie docieramy do końca retrospektywy Piterawira.

00:11:50: Mistyki Podróżnik.

00:11:52: to oczywiście wytrwałych zapraszam jeszcze na dwudziestą trzydzieści, ponieważ pani władca na krańcu świata jeszcze tutaj będzie z moją zapowiedzią.

00:12:02: Natomiast Marku książka, którą można nabyć także tu w kasie iluzjonu do której napisałeś potężny esej Także nosi tytuł Mistyk i Podróżnik.

00:12:15: Jest to książka także uzupełniona od trzy archiwalne wywiady z Wirem, i o nowy materiał przygotowany przez Jakuba Duszyńskiego.

00:12:27: Osoby tu obecne mogą tego nie wiedzieć.

00:12:29: dlatego ja zacznę od tej informacji że Ty co prawda jesteś filmoznawcą wykształconym w Polsce, ale obecnie wykładasz w Stanach Zjednoczonych.

00:12:39: Twoja przygoda z wykładaniem filmoznawstwa na innych kontinentach zaczęła się wszakże w Australii właśnie gdzie spędziłeś kilka lat pod koniec lat osiemdziesiątych i także napisałeś pierwszą polską książkę o Piterze Wyrze i popularyzowałeś kina australijskie... Marek Haltow jest także autorem książki pod tym tytułem kina australijskiej, a także książki poświęconej twórczości Polakoksa.

00:13:04: Zatem o lepszym specjaliście nie mogliśmy marzyć.

00:13:08: Ja chciałem ciebie zapytać o te lata osiemdziesiąte w Australii.

00:13:12: czy pamiętasz jak Weir był tam wtedy postrzegany po tych sukcesach takich jak rok niebezpiecznego życia i świadek?

00:13:21: Jaka aura mu towarzyszyła tak że kiedy ty... No tam się znalazłeś i zaczynałeś swoją firmę Znawczą już przygodę akademicką.

00:13:31: Dobry wieczór Państwu, chciałbym przede wszystkim serdecznie podziękować za zaproszenie jednocześnie powiedzieć że moja książka o filmach Pitera Ujera która wyszła w nineteen dziewięćdziesiątym szóstym roku Wyszła tylko po angielsku, wyszła w Nowym Jorku.

00:13:43: w Stanach nigdy nie przodumaczono.

00:13:45: także właściwie dopiero pewne fragmenty tego co pisałem Oujerzy znalazyły się książce o kinie Australii.

00:13:53: to Takie nowsze wydanie.

00:13:54: było w dwie tysięcznym piątym roku, Słowo Obraz Teritoria wydało to.

00:13:59: Ja miałem duże szczęście ponieważ otrzymałem stypendium rządu australijskiego.

00:14:05: W latach osiemdziesiątych to był cud.

00:14:08: właściwie żeby można było... wyjechać z Polski, otrzymać jakieś pieniądze zagranicznej uczelni.

00:14:15: Ale ja jestem z cieszyna więc biorę pewne rzeczy serio.

00:14:20: i wtedy kiedy pani profesor Helman w Krakowie, z którą się skontaktowałem poradziła mi że nie wyobraża sobie aby mody naukowiec mógł coś osiągnąć bez starzu zagraniczonego wypisywałem przez dwa lata różnych uczelnie w Kanadzie.

00:14:39: Pisałbym teraz chyba okienie kanadyjskim w Australii, z nadzieją że otrzymam taką szansę.

00:14:45: i to się stało dosyć przypadkowo.

00:14:47: Przypadkowo ponieważ list o tym ,że otrzymałem stypendium ukradła sąsiadka.

00:14:54: mieszkają wtedy w Katowicach licząc na jakieś tam zawinięte dolary.

00:14:58: Niczego tam nie znalazła tylko list potwierdzając, że mam stypendium i kilka dni aby potwierdzić, że jestem zainteresowany.

00:15:05: Wrzuciła to z powrotem na moje szczęście do skrzynki na listy i miałam tylko dwa dni żeby potwierdzieć.

00:15:11: więc był wtedy na szczęście teleks.

00:15:14: i tak to się wszystko zaczęło.

00:15:18: Naprawdę nie wiedziałem wiele o kinie australijskim, co prawda wtedy pisałem do miesięcznika Kino ale to było popularnym kinie amerykańskim.

00:15:27: Wiedziałem oczywiście o profesorze Teplicu bo on... Był numer specjalny filmu na świecie, gdzie on opisywał początki kinematografii.

00:15:35: Gdzie tam przedstawił swoją listę filmów.

00:15:38: Oczywiście znałem Pickney pod wieszoncą skałą ale niezbyt dobrze.

00:15:43: Znałem go właściwie z drugiej ręki.

00:15:45: Były teksty Adama Garbicza o krysztale Petera Wiercher...

00:15:49: Wspomniały esej opublikowany w kinie.

00:15:51: tak naprawdę genialny?

00:15:52: Tak i Mariola Jankun napisała na konkurs kina też analizę tego filmu, także ja tam wyjeżdżałem wiedząc że jeżeli cokolwiek będę robił związanego z kinem australijskim to będzie to na pewno piteruje.

00:16:05: Nie było żadnej pracy na jego temat.

00:16:09: Znalazłem się na Flinders University w Adelaide'cie.

00:16:11: wtedy była dosyć nowa uczelnia ale teraz jest uznana i ma wielu świetnych absolwentów filmowców aktorów.

00:16:24: Postanowiłem napisać o jego filmach, o filmach Ujera.

00:16:26: Ponieważ to było najbliższe i poza tym nie znalazłem żadnej pracy na jego temat.

00:16:31: Nie było w Australii ani jednej pracy... Moim ambicją było napisanie doktoratu ale skończyło się na drugiej pracy magisterskiej.

00:16:44: Wtedy właściwie trudno było zrobić coś innego, więc zrobiłem coś co połączyło elementy jakbym to nazwał dziś pop-psychoanalizy film i sen w filmach Petera Weir tak jak się nazwała ta moja skromna praca ale to były początki.

00:16:57: wtedy odbierano go jako osobę która w Australii przynajmniej.

00:17:04: Przepraszam się przez to, że rejestrujemy gdybyśmy troszeczkę bliżej mikrofonu trzymać.

00:17:07: Dziękuję.

00:17:08: Osoba która osiągnęła sukces oczywiście i wyjechała do Stanów.

00:17:11: To był właśnie miernik tego sukcesu, że otrzymał szansę produkcji pracy przy filmach amerykańskich.

00:17:19: To było.

00:17:19: znalazłem się w Australi wtedy kiedy on zrealizował świadek, witness i to był olbrzymi sukces Oskary, nominacje do Oscara.

00:17:29: Australia była z niego dumna i on robił w przeszłości też takie filmy, z których Australia miała prawo być dumna.

00:17:36: Picknick stał się takim filmem symbolem nowej fali.

00:17:39: No Gallipoli to jest film, który jest numer jeden jeżeli chodzi o tak zaną Australijskość prawda?

00:17:45: Film, który studuje studieją uczniowie w szkole średniej na uczelni także jest w programach.

00:17:52: Jest to coś więcej niż film.

00:17:55: No właśnie i tutaj dotykamy oczywiście kilku zjawisk.

00:17:59: Wspomniałeś o Jerzym Teplicy, który był... poniekąd architektem edukacji filmowej w Australii właśnie, o czym też nie wszyscy wiedzą.

00:18:08: Warto to podkreślić.

00:18:10: tym samym też wpłyną na rosy Uira właśnie i wielu innych australijskich filmowców.

00:18:16: jeszcze tylko na chwilę pozostanę przy tym szerszym zjawisku jakim była nowa fala czy fala australiska bo tam wspaniałe nazwiska które też warto przypominać.

00:18:27: chociażby Jillian Armstrong, która także wyjechała do Stanów, miała swoją karierę w latach osiemdziesiątych.

00:18:35: Na przykład wspaniały film Pani Sofell i nie tylko Bruce Beresford, który nawet ukradnie ujrowi Oscara w osiemdziestym dziewiątym roku bo to będzie taki australijski rok kiedy po Oscary będą się ścigać z towarzyszeniu umarłych poetów i wożąc Panią Daisy właśnie Beresforda.

00:18:50: wtedy Beresfort wygra ten wyścig.

00:18:54: ale oczywiście i tych twórców było więcej.

00:18:58: Powiedz proszę, zostajmy na chwilę jeszcze przy tych początkach.

00:19:01: czyli samochody które zjadły miasteczko Paryż, piknik podwyższącą skałą.

00:19:08: to były filmy realizowane przez bardzo młodego człowieka Uir jeszcze niemal trzydziestu lat kiedy kręcił piknik I nie mógł też wiedzieć jakie będą konsekwencje jak ten film rzeczywiście potem się odbije.

00:19:22: szerokim echem powiedz Chociaż troszkę o takich korzeniach, Uira.

00:19:28: O tym skąd on przychodzi?

00:19:30: Z jakiego też domu, z jakiej edukacji... Ja zawsze kiedy oglądam Bezlęku to właśnie ten film to mam taki trochę półuśmiech bo ten taki bardzo zgryźliwy portret prawnika, którego gra tutaj zresztą Amadeusz czyli Tom Hals.

00:19:44: Zawsze mam wrażenie, że to Uyr umieścił między innymi z taką zgreźliwością, że sam studiował prawo i znał świat też ten prawniczy taki urzędniczy.

00:19:54: Powiedz nam troszeczkę skoną przychodzi i właśnie kim jest ten młody człowiek, który kręci przed trzydziestką piknik podwiszcącą skałą?

00:20:00: Jego życiorys jest bardzo ciekawy, ponieważ on nie pasuje do tego obrazu jaki mamy kina Australii.

00:20:06: Pojechał tam Jerzy Teplitz zaproszony zresztą on był jednym z wielu kandydatów na to stanowisko i zapisał się tam bardzo...

00:20:13: Na stanowisku rektora prawda?

00:20:15: Tak tak

00:20:17: ale właściwie pierwsze absolwencie zaczynają się pojawiać później.

00:20:21: Jillian Armstrong jest tą właśnie absolwentką.

00:20:25: Osoby, które wspomniałeś w wybitni reżyserzy Fred Skepsi czy Bruce Beresfor czy Peter Weir są na dobrą sprawę samoukami.

00:20:33: Oni nigdy nie chodzili do szkoły filmowej.

00:20:36: Peter Weier zaczął studia, na uczelni studia prawnicze jak wspomniałeś ale porzucił je i pracował dla swojego ojca i właśnie jego edukacją.

00:20:46: to była podróż do Europy.

00:20:48: Podróż Do Europy i wtedy zaczęła się przygoda z filmem na pokładzie statku o czym on... Często wspomina, po porwocie otrzymał szansę.

00:20:56: pracował w telewizji.

00:20:57: Kręcił filmy, które są bardzo amatorskie.

00:20:59: Próby po prostu nauczenia się zawodu potem otrzymuje jeszcze jedną szansą i jedzie tym razem na stypendium do Anglii.

00:21:05: tam obserwuję produkcję filmową I to są jego początki.

00:21:10: po tej, po serii tych filmów krótkometrażowych otrzymuje szansę i robi film który jest bardzo dziwny, dziwaczny wręcz można wypowiedzieć.

00:21:18: Samochody które pożały.

00:21:20: Paryż w Stanach go wyświetlano później w kinach tych drivings jako samochody, które pozały ludzi żeby już to jeszcze wzmocnić ten tytuł i skrócono do takich rozmiarów które były do zniesienia dla widza amerykańskiego w drive-ins.

00:21:38: Także to są jego początki i to jest dziwne, że po takim komedii gotyckiej właśnie czarnym filmie gotyskim jakim są samochody otrzymuje taką szansę, taką to znaczy piknik podwiszącą skałą, że na niego postawiono byli inni.

00:21:53: był Bruce Weresport który prawdopodobnie na tym etapie był lepszym rzemieślnikiem.

00:21:57: był Fred Skepsyk który miał już za sobą jakieś filmy jednak Ujerowi powierzono ten projekt.

00:22:04: Nic na to nie wskazywało, gdyby Państwo zobaczyć jego filmy krótkometrażowe albo samochody, które pożarły paryszto jest zupełnie inne kino ale Peter Uyer otoczył się ludźmi których słuchał i to jest bardzo Ważne.

00:22:18: Tam są wymieni, jeżeli Państwo oglądaliście piknik podwiszącą skałą doradcy artystyczni konsultanci i oni właśnie nasęczyli ten film odwołaniami do europejskiego kina artystycznego, do mitologii.

00:22:33: Sąd po prostu wszyscy szukają tam pewnych znaczeń, których naprawdę nie ma w książce, w pierwowzorze literackim, który napisała właśnie autorka... która moim zdaniem, może Państwo się z tym nie zgodzicie, o której mówi cały czas ponieważ film nadaje na doł drugie życie jej książce.

00:22:56: Jest to jeden z tych niewielu przykładów kiedy pierwowzur literacki pozostaje w cieniu filmu, zazwyczaj jest odwrotnie i tak najczęściej mówimy.

00:23:06: Tak, już tutaj tytułem naprawdę przepisu.

00:23:08: Powiem że po latach upublikowano ostatni rozdział pikniku, który okazał się dosyć rozczarowujący.

00:23:14: więc chyba ten wybór uira żeby nie zdradzać zakończenia, który zresztą też przyspożył Sławy temu filmowi bo on z tego właśnie słynie, że nie wyjaśnia zagadki zaginionych dziewczyn okazało się niesłychanie trafny, no i oczywiście kształt estetyczny filmu.

00:23:27: tutaj nawiązanie współpracy z Raselem Boydem jako tym sześciokrotnym w sumie współpracownikiem, operatorem.

00:23:34: No i już wówczas ujawniona genialna intuicja muzyczna przede wszystkim takiego kontrapunktowego zderzania różnych światów bo na ekranie mamy Australia roku dosiędziwiecetnego ale w uchu mamy transywanie i muzykę ludową rumuńską tak naprawdę graną przez Georgię Zamfira, no i później tutaj przed chwilą Gurecki rozbrzmiewał w scenie katastrofy.

00:24:01: No właściwie cała twórczość wira będzie usiana takimi genialnymi muzycznymi mieszankami.

00:24:08: Trudno mi pomyśleć o innym reżyserze, który tak szerokim gestem powiedziałbym łączy różne muzyczne... muzyczne światy.

00:24:17: Jeżeli mogę to właśnie Ujer bardzo często podkreśla, że zaczyna pracę nad filmem od muzyki.

00:24:22: Właśnie gra pewien typ muzyk i cały czas sięga po utwory znane albo popularne w danym okresie.

00:24:29: Zamfir był bardzo popularny.

00:24:32: oczywiście nie mówiono Georgię Mówiono George, George Sunfield i tego typu muzyka stała się wtedy bardzo popularna.

00:24:40: Poza tym muzyka elektroniczna, która pobrzmiała w tylu filmach Ujera najczęściej w takich romantycznych fragmentach fragmenty biegu na przykład w Gallipoli to jest... Ujer się kojarzy właśnie z doborem muzyki, no i ze świetną ścieżką dźwiękową.

00:24:59: Można nie lubić pikniku podwiszącą skałą tych odwołań.

00:25:03: Przypuśćmy pretencję artystycznych jeżeli ktoś nie lubi użyje tego słowa.

00:25:07: Troszkę bliżej mi dobrze

00:25:08: tak.

00:25:09: Pretencja artystycznej jeśli ktoś nie robi tego filmu, jeżeli ktoś nielubi kina artyistycznego.

00:25:14: ale od początku do końca ten film... ma niewiarygodną ścieżkę dźwiękową.

00:25:19: Naturalne odgłosy, trzęsienia zimi są wzmocnione przez biera.

00:25:26: Prawdopodobnie jest on jednym z najlepszych reżyserów jeżeli chodzi o wykorzystanie ścieżki dźwinkowych.

00:25:32: Tak, te nazwiska można wymieniać i mu.

00:25:35: myślę o nazwiskach kompozytorów.

00:25:36: Nie bez przyczyny.

00:25:37: nie chodzi tylko o katalogowanie tego, tylko o niezwykłą odwagę uira w łączeniu różnych muzycznych światów.

00:25:43: na ścieżce dźwiękowej galipoli rozbrzmiewa Iżał Michel-Jarre elektroniczny, o którym powiedziałeś, i barokowy Albino Ni, prawda?

00:25:50: Jakby to są takie często bardzo kontrointuicyjne wręcz zestawienia.

00:25:56: No i oczywiście tego jest potem mnóstwo.

00:25:59: Powiedz proszę, bo jest pewien paradoks, który właściwie dopiero... zacząłem rozumieć niedawno, czytając też liczne wywiady z Wirem.

00:26:06: Mianowicie to że on filmem Gallipoli w osiemdziesiątym pierwszym roku też tutaj wyświetlanym.

00:26:13: swoją drogą wczoraj było Święto Narodowe Australii właśnie ten Amzak Day prawda który miał upamiętniać no klęskę w Gallipolii ale ta klęska była jednocześnie w pewnym sensie narodzinami, tożsamości narodowej.

00:26:26: Więc wczoraj też tak się zbiegło w czasie ale wracam do filmu Galipolino.

00:26:31: To się stał taki film tak jak powiedziałeś no wręcz film Narodowy prawda?

00:26:34: Film który tworzy tożsamość narodową.

00:26:37: Ale to co mnie zaskoczyło, to jest to jak bardzo Uyr był zaangażowany w latach sześćdziesiątych jeszcze.

00:26:44: W kontrkulturę i w taki bardzo anarchizująco właśnie kontr kulturowy nurt.

00:26:50: on mi dopiero uświadomił.

00:26:51: To moje wielkie braki jeżeli chodzi o historię Australii że Australia przecież brała udział... W wojnie wietnamskiej.

00:26:57: Co o czym zapominamy, o czym ja nie wiedziałem?

00:26:59: Powstały filmy na ten...

00:27:01: No właśnie!

00:27:01: I ten sprzeciw lat sześćdziesiątych to co napędzało kontrkulturę w Stanach oczywiście czyli ten sprzęciw przeciwko wojni wietnamskiej był równie żywy w Australii.

00:27:10: on mówił też o tym że dla nich to było nieprawdopodobnie ważne.

00:27:13: I te takie odpryski różnych protestów, nawet w komedii, którą tu się oglądaliśmy z Zielona Karta gdzie bohaterka przegląda swój album ze zdjęciami i widać tam co drugie zdjęcie to jest jakiś protest studencki.

00:27:25: Doparcie ją pyta przećwko czemu protestowałaś a przeciwko wszystkiemu tak?

00:27:29: I taki właśnie pewien aktywizm można powiedzieć jakiejś bunt... To też było ważne.

00:27:35: no i ten buntownik kręci film narodowy Galipoli pięknie akademisko nakręcony z cudownymi zdjęciam Bojda.

00:27:41: Jest tu paradoks czy tylko Nie ma

00:27:43: żadnego paradoksu.

00:27:44: Peter Weir był wtedy bardzo młody, wydaje mi się że można myśleć tutaj jego nowele Michael która zresztą w trzydziestominutowy film włączony do filmu składającego się z trzech części który pojawił się w kinach odniósł sukces.

00:28:02: ale to jest po prostu taki... To jest taka rewolucja papierowa bym powiedział Z resztą wiele razy mówił o tym filmie, że czuj się zażanowany oglądając siebie swoje pomysły na życie, swoje obrazy kontrkultury w tym i... kilku innych produkcjach takich, które powstały w tym czasie.

00:28:24: Także ja myślę,

00:28:25: że popolemizuję z tobą.

00:28:27: jednak uczniowie, którzy stają na ławkach w słynnym finale Stowarzyszeniom Marłych Poetów kontestując szkołę, w której są.

00:28:34: Truman, który pod koniec filmu wychodzi ze świata, który Christoph dla niego tak pięknie zbudował.

00:28:42: czy nie jest to kino, które też trochę... Nie twierdzę, że w tych kategoriach sześćdziesiątych ale że ma w sobie coś no nie wiem Trochę buntowniczego, trochę kontrującego.

00:28:54: Jak ty to widzisz?

00:28:55: Można i tak popatrzeć.

00:28:56: ja nigdy w ten sposób raczej na filmy u Iranii patrzyłem.

00:28:59: zawsze wydawał mi się on reżyserem środka raczej akademickim reżiserem.

00:29:08: Kiedy oglądałem Michaela jeszcze raz, to pomyślałem sobie że dzisiaj robione są podobne filmy.

00:29:15: Dla mnie wielkim rozczarowaniem był film o którym tyle się mówi One Battle After Another jedna bitwa po drugiej

00:29:21: tak?

00:29:21: Tak, z Benicio Del Toro którego dzisiaj widzieliśmy

00:29:24: Na którym wysiedziałem w kinie aż dwie godziny.

00:29:26: on trwa dwa godzina czterdzieści.

00:29:28: wszyscy moi znajomi mówią że trzeba było dociągnąć do końca ponieważ ostatnie trzydzieści minut jest dobre.

00:29:34: No to trochę mało, żeby przekonać mnie do tego, żeby dwie godziny czterdzieści.

00:29:38: Ale podobna... O Anderssonie chętnie popelemizuje później, ale... Tam

00:29:43: nie była podobna mentalność trochę taka właśnie, tylko że Ujera tłumaczy to, że jest młody.

00:29:47: Anderssona co?

00:29:49: Że chce się wpisać w klimat polityczny?

00:29:52: Nie wiem.

00:29:55: Za chwilę być może nam się uda popolemizować.

00:29:57: Zanim państwo oddam jeszcze głos, konieczne dwa pytania dla mnie.

00:30:00: Po pierwsze Marku jak ty uważasz... To nie jest też bardzo obszerna filmografia tak?

00:30:04: No są twórcy którzy mają na koncie dwadzieścia trzydzieści filmów.

00:30:08: tutaj mamy no tych chyba trzynaście czy czternaście jeśli pamiętam pełnych metraży oczywiście.

00:30:12: Bez mi który film?

00:30:13: mówisz że za ujrowskie artydzioło.

00:30:14: gdzie szukać tego w pełni ujrowskiego majsterszytyku?

00:30:19: Wier nie nakręcił zbyt wiele filmów, to prawda.

00:30:22: Zajmowało mu to zawsze sporo czasu aby popracować następnym projektem ale ostatnio często przytaczana jest opinia Andrzeja Weidy że można i trzeba kręcić wiele filmu.

00:30:34: jeżeli z tego dwa lub trzy są dobre.

00:30:37: no to znaczy że coś się zrobiło.

00:30:40: Wier nakrącił kilka takich filmów gdybym miał je porządkować.

00:30:44: zawsze lubiłem i lubię świadka witness z Harissonem Fordem, z różnych powodów także takich że zdarzali mi się studenci na moich zajęciach którzy wychodzili z tej grupy.

00:30:57: Którzy wychowali się wśród Amiszów i potem odeszli i zawsze jakieś ciekawe komentarze na temat tego filmu.

00:31:04: mogłem liczyć.

00:31:05: Zawsze lubiłem i lubię Gallipoli ponieważ nie znam bardziej australijskiego filmu niż ten.

00:31:14: Lubię piknik, ale nie do końca, nie wszystko, ale po prostu ten film zawsze mnie zaciekawia.

00:31:21: Które filmy nie lubię?

00:31:23: może tak byłoby... Obejrzałem tutaj jeszcze raz po wielu latach ostatnią falę i trudno mi się przekonać do tego filmu.

00:31:33: Byłem w Australii znałem o borygenów nawet w fabryce na której w której sobie dorabiałem, bo stipendium nie wystarczało na życie.

00:31:45: Pracowałem z takimi właśnie miejskimi aborygenami.

00:31:49: Ta cała... Z ten sposób przekazania ich filmii Ujera nie trafił do mnie i nie trafia.

00:31:57: Zresztą Ujer mówi o tym filmie także jako filmie niespełnionych nadziei i miał duże plany pełno dobrych chęci, aby po raz pierwszy od wielu lat pokazać albo regionów miejskich, albo regionu w nieco innym świetle.

00:32:13: Ostatnie pytanie na tej serii i przekazuję mikrofon Państwu.

00:32:17: ale jeszcze o to chciałem zapytać.

00:32:18: no bo jesteśmy tuż bez lęku powiedz jak ten film gdzie go umieszczasz?

00:32:22: Jak go w ogóle czytasz?

00:32:25: Odnieśmy się jeszcze do Fearless.

00:32:27: Ja tym film oglądałem w kinie.

00:32:29: Wtedy mieszkałem w Kanadzie i właściwie moje odczucie było takie jak większości krytyków, czyli film który mógłby być lepszy.

00:32:40: Nigdy nie przekonałem się do Rosie Perez, do tej gry takiej właśnie nadgry hyper acting taki.

00:32:53: Postać problem z tym filmem.

00:32:57: oczywiście ścieżka dźwiękowa, zdjęcia.

00:33:00: Te sceny katastrofy są rewelacyjnie zrobione ale bardzo trudno identyfikować się z pewnymi postaciami na ekranie.

00:33:10: i to jest dla mnie problem tego filmu oraz np.

00:33:15: takiego filmu jak Wyprzeże Moskitów w którym zagrał Harrison Ford.

00:33:20: Zagrał postać która jest interesująca książkowa postać, w książce to jest fascynująca postać.

00:33:26: Natomiast na ekranie jest to jakaś postać która chodzi, peroruje bez przerwy.

00:33:31: trudno go polubić Coś czuć do niego.

00:33:36: Spotkałem w trakcie tego festiwalu wielu obrońców tego filmu, to chyba najmniej kochany film Uira rzeczywiście.

00:33:41: Nie nie myślę o Wybrzeżu Moskitów ale spotkałem bardzo wielu fanów świeży upieczonych czasami także.

00:33:48: pozwól że tutaj zrobiłam pauzę w naszej rozmowie a teraz chciałbym oddać Państwu głos.

00:33:54: Myślę, że można się świeżo odnieść do filmu, który zobaczyliśmy.

00:33:57: Bo on wciąż pewnie rezonuje ale też oczywiście możemy bardziej podsumowująco sobie ujrze powiedzieć może ktoś chciałby dorzucić swój głos.

00:34:04: tutaj mamy już pierwszym rzędzie gdybym mógł prosić o mikrofon.

00:34:08: bardzo dziękuję.

00:34:12: Ja oczywiście bardzo się wciągnęłem festiwal i dlatego przyszedłem na dyskusję.

00:34:18: nie mniej widziałem ten dzisiejszy film po którym jest premiera.

00:34:25: Jak pan pisał tę książkę, to mam jakby taki prywatny moment.

00:34:29: Pamiętam jak powstały i jak był wyświetlony pichnik podwiszącą skałą.

00:34:35: To był siedemdziesiątypiąty rok w Chinie Bajka.

00:34:39: W narodowym przyglądzie filmów.

00:34:41: To wspaniaje przyglądy narodowe wtedy duńskie tam no takie znamie po Kigierka.

00:34:48: I jak wyszedłem z tego filmu tak powiedziałam to jest kompletnarcy dzieło.

00:34:54: Oczywiście możemy mieć pogląd, tak zwane osobiste do filmu.

00:34:59: Ja właściwie nie znałem wtedy filmów ale znamy film na zabójcze ziemi ten... Tadek

00:35:05: Oczepa

00:35:07: Cały taka historia z tą wyobrażeniem Australii.

00:35:11: nagle to był nie tylko dla mnie film piękny wspaniałym i oczywiście w komentarzu tu i tam dalej tylko film jest zupełnie Przechręcił mi głowę, że Australia może tak wyglądać.

00:35:27: I głęboko już dużo pięknych rzeczy powiedzieć po tym filmie.

00:35:32: niemniej odniósłbym się do muzyki.

00:35:36: Pytanie byłoby jakich dwóch największych?

00:35:39: No to zawsze będzie walka.

00:35:41: Dla mnie największych na przestrzeni całych stulecie kina to było dwóchs twórców.

00:35:47: oczywiście te pierwsze nazwisko mało, że nie będę oryginalny

00:35:52: ale

00:35:53: w sześćdziesiątym ósmym roku, w szedziestym szóstym to ta było nowe odkrycie muzyki tak zwanej poważnej klasycznej.

00:36:03: tam różnie się to mówi.

00:36:04: Ja używam tej niemieckiej formy.

00:36:06: Muzyka Poważna i to był film Wiskąd Jego błędne gwiazdy wielkiej Niedzielidzisy z Claudiem Kardynale i tam chyba z Tomasem Milanem czy coś.

00:36:18: Tak zrobiona muzyka kompozytora niezapoznanego, ale też nie tak słynnego z jego gatunku jak preludią Choral i Fuga, Cezara Franka.

00:36:33: I nagle się pojawia śmierć w renekcji.

00:36:36: Ale co było dla mnie niesukane w pikniku pod Wyszącą Skałą?

00:36:41: Bo tam są te wszystkie odniesienia literackie.

00:36:45: Matka gra na fortepianie, w śmierci.

00:36:48: w Wenecji jest ukryta postać Gustava Malera.

00:36:52: Jakby te filmy odkrywają.

00:36:54: ale prawdziwo magią było zastosowanie piątego koncertu na Fortepianiu Orkiestry Betowena i właśnie tego Zamfira.

00:37:05: to naprawdę było niezwykłe.

00:37:07: taki już apendiks, taki dodatek.

00:37:10: była czasami cytowana muzyka klasyczna, ale to była wata.

00:37:16: Na przykład Andante z siódmej symfonie bytowena kryminalny gangster idzie z pistoletem i ta smutna muzykę.

00:37:28: Bardzo bardzo dziękujemy.

00:37:30: Może jeszcze jeden głos się zmieści Gdyby ktoś chciał się podzielić.

00:37:33: tak jak mówię może być o bezlęku.

00:37:41: Mam takie poczucie, że filmem by Hydra Ulik, Peter Uyer wyprzedził popularność w filmu najpierw sztuki jasminy rezy bukmordu.

00:37:51: A potem Rzezi Romana Polańskiego, ta psychodrama, która tam się odbywa na ekranie jest naprawdę moim zdaniem godna rozpopularyzowania we Europie bo to był film który tutaj w naszych regionach jakoś przemknął zupełnie niezauważony nawet mimo późniejsze popularności uira.

00:38:09: Bardzo szczęście pan powiedział o hydrauliku.

00:38:11: Markuję do powiem, że przed tym przeglądem właściwie widziałem już wszystkie filmy uira wcześniej z wyjątkiem właśnie hydraulika.

00:38:18: tak dla mnie to było nadrobienie tego filmu i byłem tak zachwycony.

00:38:23: film dodajmy tak skromny telewizyjny jeśli dobrze.

00:38:28: Który jednak jest takim trochę trilerem w stylu polańskiego jakimś pojedynkiem psychologicznym.

00:38:35: powiedz proszę trochę więcej o tej miniaturze a jednocześnie świetnym filmie.

00:38:39: Trochę inna ekipa pracowała nad tym filmem i jest to film telewizyjny, miał też taką dystrybucję.

00:38:44: Nie pojawiał się na żadnych festiwalach.

00:38:46: od początku ten film mi się podobał bo niczego nie udawał.

00:38:49: po prostu tam była pewna klarowna sytuacja.

00:38:51: było napięcie był intrus tytułowy Hydraulik.

00:38:55: była młoda pani naukowiec która tam studiuje prymitywne różne Powinien powiedzieć w cudzysłowiu plemiona zwyczaje, która szuka jakiś mechanizmów obronnych.

00:39:09: By obronić się przed tym intruzem.

00:39:12: w Adelaizie właśnie ten film kręcono.

00:39:14: on od początku zbierał dobre recenzje.

00:39:17: ja bym się pod nimi podpisał ale tak jak powiedziałem był to film telewizyjny i tak skończył też swoje życie festiwalowe czy ekranowe.

00:39:29: nie był pokazywany nigdy w kinach.

00:39:31: Na szczęście, w trakcie festiwalu go to oglądaliśmy i wiem też że dużo osób ten film odkryło więc jest tego bardzo ciesze.

00:39:36: natomiast dobrze żeby pan też wywołał.

00:39:38: jestem wdzięczny za tego hydraulika bo jak spojrzymy na całą twórczość WiRA to jeszcze chciałem powoli zapytać też o jakiś taki główny ujrowski temat i chciałem wskazać właśnie te dwa filmy to znaczy na hydraulika I na zieloną kartę, film z ten dziewięćdziesiątego roku.

00:39:57: są to jedyne filmy w całej tej firmografii do których Uyr sam napisał samodzielnie scenariusz.

00:40:03: Pisał też do samochodów ale tam jeszcze byli inni współpracownicy.

00:40:07: natomiast te dwa filmy to są samodzielne scenariusze Uyr'a i przedziwny efekt jest taki o czym sobie wspomina w jednym z wywiadów że to są filmy o tym samym Mimo że hydraulik jest trilerem psychologicznym, a zielona karta jest komedią romantyczną.

00:40:24: Najpierw się czubią, potem się lubią.

00:40:26: totalny schemat.

00:40:27: Natomiast to jest o tym samym.

00:40:29: Jest mężczyzna, który reprezentuje jakąś dzikość coś niebezpiecznego.

00:40:34: Depardier oczywiście jest mężyczna w zielonej karcie.

00:40:38: Ona sama do niego mówi, jesteś dzikusem tak?

00:40:40: I kobieta wykształcona, piękna właśnie z klasy średniej, która reprezentuje kulturę.

00:40:45: Tam uprawia ogród w zielonej karcie tutaj jest naukowczynią i jest jakiejś starcie.

00:40:50: Właśnie w hydrauliku jest bardzo niebezpiecznie.

00:40:53: Jest to żółtuna pięcia strachu wręcz a w zielenej karcie to tarcie się okazuje komediowe.

00:41:00: Także pierwszą kartę jaką rzuciłbym na stół To jest to że dla Uira chyba ten ciągłe napięcie na linie kultura dzikość natura, cywilizacja jest czymś co go cały czas napędza.

00:41:13: Tak oczywiście z tym się zgodzę.

00:41:16: pod tytuł mojej książki to jest wydane i po angielsku.

00:41:20: to był kiedy kultury się zdarzają w kinopiterowej jara.

00:41:23: a kiedy kulturę się zdarzają i można by to zastosować można by omawiać na przykładzie każdego filmu.

00:41:30: albo Rygenii Biali mieszkańcy Australii I nowa

00:41:37: Australia

00:41:38: i brytyjskie pozostałości, kolonialny świat w pikniku podwiszącą skałą.

00:41:44: W Galipoli Australia i Świat Zewnętrzny.

00:41:47: można by patrzeć na bohaterów tutaj tak samo w hydraulików innych filmach w świadku oczywiście to jest Biała Amisza.

00:41:58: Ameryka Miejska i Świad Amiszu także... to działa niemal w każdym filmie, właśnie można by trzymać się tej tezy i w ten sposób omówić filmu Jera.

00:42:09: Nawet w Stowarzyszeniu Umarych Poetów, w pewnym momencie Keating krzyczy do bohatera granego przez Itana Hałka.

00:42:16: W końcu obudziłeś w sobie bestie i masz barbażyńce.

00:42:20: Jest tam to ciągle napięcie właśnie między tym co naturalne, tym co cywilizowane.

00:42:25: A jeżeli chodzi o zdarzenie kultur to jedno ujęcie nawet z Galipoli to znaczy piramidy a pod spodem mecz rakby czy jakkolwiek się ta gra nazywa...

00:42:33: Nazywa się Ozzie Rules Football.

00:42:37: To nie wiem, państwo chyba nie znacie.

00:42:39: to jest jedna z najbardziej brutalnych gier na świecie.

00:42:42: Skrzyżowanie amerykańskiego futbolu rugby bez żadnych jakichś tam czytelnych przepisów.

00:42:49: przynajmniej ja ich nie rozpoznałem wtedy i zostałem zaproszony jako anegdotę podam aby wziąć udział.

00:42:55: po dwóch tygodniach mojego pobytu w Australii studenci zagranicznej australijczycy razem rozgrwali mecz ozy rules tego australijskiego, australjski futbol.

00:43:06: ja odmówiłem bo nie wiedziałem właściwie co się tutaj gra.

00:43:10: Mojej koleżancy ze Stanów która tak właśnie dopiero co przyjechała złamano nogę w czasie jednej akcji.

00:43:17: Tak brutalny jest to sporo i taka zawziętość, taka... Jest to jedna sektorą.

00:43:24: znajdziecie państwo także w wielu filmach australjskich.

00:43:27: Filmach nie tylko o sportowcach Bo przecież Gali Polini jest tylko filmem o sportowcach, właśnie to współzawodnictwo antybrytyjską.

00:43:36: To są cechy, które bardzo łatwo znaleźć i u Jera i w innych filmach australijskich.

00:43:42: No pamiętam jaką eksplozją Przemocy.

00:43:44: był tak naprawdę pierwszy Mad Max.

00:43:46: jak sobie przypomnimy ten film to on był naprawdę niesłuchanie brutalny.

00:43:50: Powoli zmierzając do końca oczywiście też licenz jeszcze na kuluarowe rozmowy Marku, no muszę też zapytać.

00:43:55: No to jak twoje spojrzenie się zmieniło?

00:43:59: Pisałeś po raz pierwszy o ujrze na przełomie lat osiemdziesiątych, dziewięćdziesiontych Twoje spojarzenie wtedy imigranta, też kogoś pomiędzy kulturami kiedy pojechałeś do Australii i na pewno było inne.

00:44:12: Teraz jesteś już w zupełnie innym punkcie.

00:44:15: od tak wielu lat wykładasz w Stanach.

00:44:17: powiedz mi jak twoie spojrenie teraz.

00:44:19: Też dzięki tej respektywie, jak ona się układa.

00:44:24: Miałem okazję po wielu latach popatrzeć na to co napisałem o filmach Ujara trzydzieści lat temu w tej książce.

00:44:31: Popracałem, ale sporadycznie do niektórych jego filmów i na dobrą sprawę musiałem pewne rzeczy, pewne stwierdzenia zweryfikować.

00:44:40: Pewne filmy przetrwały próbę czasu moim zdaniem inne może nie tak... Dobrze, pewne filmy wtedy kiedy ukazały się na dużym ekranie wydawały mi się arcydziełami.

00:44:54: Tak było np.

00:44:55: w przypadku Dead Poet co jest towarzyszenia umarłych poetów które widziałem.

00:45:01: wtedy byłem w Kanadzie i uważałem że to skończone arcydiało ale potem z każdym oglądem czegoś mi w tym filmie brakowało i ośmieliłem się te swoje wątpliwości Przenieść na papier.

00:45:15: i to wywołało jakąś falę, krytyki osób, dla których ten film jest arcydziełem.

00:45:22: Nie wolno takiego arcydia szargać ale nie byłem jedyną osobą która mówiła że trudno zaprowadzić na ekranie ten obraz idealnego nauczyciela, którego z takim świetnie... Co tu dużo gadać?

00:45:40: Gra Robin Williams, ale to jest właśnie mit nauczyciela doskonałego, który on gra.

00:45:46: Skąd się znalazł w tej szkole?

00:45:47: To jest pytanie.

00:45:48: Kim był wcześniej.

00:45:51: Bardzo jest mało informacji na ten temat w tym filmie.

00:45:54: Ale może domknijmy to w ten sposób.

00:45:56: Wymieniliśmy chyba większość tytułów ujrowskich.

00:45:59: Tak mi się wydaje że w trakcie tej rozmowy padły, ale nie padł film ostatni.

00:46:04: No co prawda Peter Uyr jest wciąż z nami.

00:46:08: powiedział, że jest na emeryturze i już nie będzie kręcił.

00:46:11: Ty pojechałeś kiedyś do Australii ale potem Peter Weir poniekąd przyjechał do Polski.

00:46:15: no bo jego ostatni film czyli Niepokonani, zawsze ten tytuł zapominam The Long Walk.

00:46:22: to jest film sięgający po arcypolski temat tzn.

00:46:26: temat sylki na Syberię oparty na książce Rawicza też nakręconym przez Boyd'a.

00:46:32: powiedz mi jak ten film oceniasz?

00:46:35: To jest film, który ma niewielu przyjaciół

00:46:38: Raczej był średnio przyjęty i nie odniósł sukcesu.

00:46:41: Wydaje mi się, że to przyczyniło się do decyzji Uera aby przejść na zasłużoną emeryturę filmową co jest bardzo rzadkie wśród filmowców bo bez względu na wiek oni zawsze pracują jakimś nowym projektem.

00:46:54: Muszę przyznać, że ten film mi się podobał z wielu różnych powodów między nimi dlatego, że jest to moim zdaniem pierwszy film który mówi o bagach.

00:47:05: Pierwszy film na pewno angielsko-języczny.

00:47:10: W polskim kinie także takich filmów jest niewiele i trudno powiedzieć, że są to filmy bardzo udane.

00:47:16: Oczywiście Państwo możecie powiedzieć, czy Synga ma tam elementy u agru rosyjskiego, że jest wszystko co najważniejsze, które też dotyczy

00:47:25: cyberjada

00:47:26: ale trudno powiedzieć, że one tutaj zaprezentowały jakiś obraz taki bardzo przekonujący.

00:47:32: być może

00:47:33: o którymś z filmów zapomniałem, tak że ten film jest też filmem pionierskim i w ten sposób go odbierano.

00:47:39: Dla wielu osób piszących o kinie to było odkrycie, że w ogóle był coś takiego jak sowieckiego agry, prawda?

00:47:46: I te realia pokazane ze sobą dosyć dobrze moim stanie.

00:47:51: Za to też jestem bardzo łyrowi, wdzięczny właśnie za podejęcie tego tematu.

00:47:57: I ostatnie pytanie, ponieważ w skrótce w tej sali będzie pokazany film Pani Władca na krańcu świata.

00:48:06: Takie chyba właściwe wysokobudzetowe pożegnanie uira z kinem.

00:48:12: w pewnym sensie film... marynistyczny, przygotowy z Raselem Krołem, który także co bardzo symboliczne przyniósł Oscara Rasolowi Bojdowi po tych wielu współpracach z William w końcu.

00:48:26: Zaczynali razem i tutaj... W końcu ten Oskar za zdjęcia mu się bardzo, bardzo należał.

00:48:32: Wiele osób w momencie... Ja pamiętam bardzo dobrze premierę tego filmu.

00:48:34: to był jeden z pierwszych filmów, o których w ogóle napisałem recenzję opublikowaną.

00:48:37: Pamiętam do dziś że dużo osób wtedy mówiła taki film przygodowy, taki film trochę bez drugiej od dna.

00:48:44: Weir zrobił film komercyjny.

00:48:46: Wydaje mi się, że nie wydaje mi się.

00:48:47: to jest film z głębszym znaczeniem zdecydowanie wręcz taki filozoficzny film przygodowy.

00:48:52: Nie wiem jak ty na niego patrzysz?

00:48:55: Ja ten film lubię coraz bardziej.

00:48:56: muszę przyznać Nigdy nie przepadałem za filmami marinistycznymi.

00:49:01: Poszedłem na ten film czytając o nim co nieco i spodziewałem się filmu przygodowego właśnie takiego w duchu innych filmów, które są należą do kina popularnego.

00:49:14: ale tam jest coś więcej.

00:49:14: ta cała dynamika na pokładzie struktura To jest najbardziej emocjonujący fragment tego filmu.

00:49:23: Nie tam, ta pogoń, prawda?

00:49:26: Morza na morze z przeciwnikiem, który jest może sprytniejszym, mocniejszy ale dynamika między tymi dwoma postaciami dwa małowicerami

00:49:36: oraz

00:49:37: cała ta struktura pokazana w świetny sposób

00:49:40: wydaje mi się

00:49:42: Tak,

00:49:42: o tym na pewno więcej jeszcze wspomnę w trakcie wstępu do filmu.

00:49:45: Pani Władca tak jak mówię w tej sali od dwudziestej trzydzieści.

00:49:49: O ujrze można były długo ale też odsyłamy do książki i można ją nabyć tutaj w kasie iluzjonu.

00:49:56: bardzo się cieszymy że do nas dotarłeś w tej długiej swojej z kolei podróży i że ta retrospektywa dzięki Tobie także o tej obecności uzyskuje wspaniały wymiar.

00:50:06: także dziękuję Państwu za wybór.

00:50:08: a jest jeszcze proszę bardzo to jeszcze mamy tę chwilę.

00:50:12: Właśnie jeszcze chciałem takie pytanie, a propos tego filmu, który oglądaliśmy bez lęku.

00:50:16: Bo miałem na początku takie odczucia że to bardzo dobry film ale tutaj powiedział pan, że ten film mógł być lepszy i rzeczywiście włączyło mi się takie trochę krytyczne spojrzenie na to I chciałbym tutaj swoje takie odzucie powiedzieć i spytać czy Pan się trochę z tym zgadza bo ja tu widziałem rolę.

00:50:41: Męskie, świetne.

00:50:43: Rola tytułowa to po prostu genialna ale świetny psychiatra.

00:50:49: Świetny tutaj był prawnik.

00:50:52: natomiast takie moje odczucie że role damskie żony głównego bohatera która oczywiście grała taką osobę z boku trochę ale jej gra wydaje mi się też tak powiem trochę z buku jakby całego wydarzenia I ta rola Karli, która też nie do końca tak mnie przekonała, powiem po takim na myślę.

00:51:19: Trzecia właśnie osoba kobieca to tutaj jest żona tego przyjaciela, która wydała mi się najbardziej prawdziwa w tej obsadzie i... To pierwsze pytanie, czy pan się zgadza mniej więcej z tym moim współstrzeżeniem?

00:51:33: A drugie pytanie jest takie o kuchnie trochę.

00:51:36: Czy sam Uyr miał tutaj decydujący wpływ na obsadę tego filmu?

00:51:42: Czy jednak jacyś sponsorzy producent tego filmów gdzieś tam przemycił te osoby niekoniecznie których chciał wir obsadzić w tych rolach?

00:51:54: Nie wiem czy to pytanie doby dwunastrych bardziej, ja mogę obronić bo ja jestem entuzjastą filmu więc może jestem bardziej powołany... Ja bardzo lubię ten film.

00:52:04: To znaczy tak Oczywiście broniłbym tych postaci kobiecy.

00:52:08: Ja bardzo lubię rolę Rosji Peres, chociaż wiem że różne osoby na nią reagują nawet przez jej temper głosu.

00:52:14: dużo osób źle reaguje na ten jej taki bardzo wysoki głos.

00:52:17: ja myślę, że ona świetnie zagrała taką kobietę dokładnie z tej klasy tego pochodzenia, z którego jest to właśnie portorykanka z takiej niższej klasy średniej Max Klein, który z tych swoich luksusowych wnętrz on też przechodzi do zupełnie innego świata wchodząc do tego mieszkania, prawda?

00:52:35: Portorykańskiej rodziny.

00:52:37: Mi się wydaje że ona tam świetnie przynależy ale to tutaj trudno się spierać.

00:52:41: jeżeli chodzi o żonę no to tu mamy Isabela Rossellini która to powiem rzecz kontrowersyjną ja uwielbiam ją natomiast nie uważam ją za wybitną aktorkę.

00:52:50: zawsze mi się wydaje ona i ulincza Blue Velvet.

00:52:54: oczywiście i w wielu innych filmach ona samą swoją obecnością coś wnosi, mam wrażenie.

00:53:00: To nie jest dla mnie najwyższy poziom niej jakoś kunsztu natomiast sama obecność jej zawsze jest jakość magiczna i to i ze względów genetycznych.

00:53:10: no bo z nią wchodzi od razu Ingrid Bergmann i jej matka.

00:53:13: gdzieś tamta twarz się przebija.

00:53:16: ojciec oczywiście Roberto Rossellini I muszę powiedzieć że tutaj od raju też do powiem Uyr miał tutaj kontrolę nad tym castingem.

00:53:24: to nie były narzucone.

00:53:25: on miał różne pomysły na nawet był taki żeby Mel Gibson zagrał tą główną rolę, ale tak się to poukładało, że no wybrał sam Jeff Abryggista.

00:53:33: Więc to nie jest film zdominowany przez producentów.

00:53:36: To był film autorski, zresztą tak Mir pracował już na tym etapie.

00:53:39: To nie był taki reżyser, którym można było za wiele narzucić.

00:53:42: Natomiast dla mnie obecność Zabeli Rossellini... To jest moja teoria z wczoraj i wcale nie twierdzę, że jest prawdziwa, ale myślałem o tym filmie.

00:53:52: bardzo pięknie łączy ten film.

00:53:55: być może jest to niezamierzone, Freudowska pomyłka Wira z filmem Rosyliniego Podróż do Włoch.

00:54:01: Bo jeżeli ktoś obejrzy tamten film, w którym zagrała matka Izabelii czyli Ingrid Bergman to te firmy są niemal bliźniacze.

00:54:08: To znaczy podróż Do Włochy jest wspaniałym zresztą filmem z pięćdziesiątego czwartego roku, w który mamy portret małżeństwa w kryzysie, które przeżywa takie... spotkanie z metafizyką.

00:54:21: Tam jest taka słynna scena, w której to ich strasznie poobijane małżeństwo, bo tam jest jad, tam jest nienawiść, tam są najgorsze sceny pomiędzy nimi właśnie Ingrid Bergman i George Sanders ta gra... ich duchowej przemiany w momencie, kiedy oni świadkują odkopywaniu Pompeii.

00:54:38: Tam jest takie zmumyfikowane zwłoki i one są powoli pędzelkiem archologa na naszych oczach także odkopywanej.

00:54:45: i oni wpatrują się w to takie zderzenie ze śmiertelnością, przymialnością.

00:54:50: i my wiemy dzięki magii Roseliniego że ich małżeństwo uległo przemienie, że coś się w nich obudziło duchowego I tak jak mówię, jest to bardzo naciągana.

00:54:59: Ale w kinie wszystko się łączy.

00:55:00: teoria że ten film jest u mnie tym samym.

00:55:02: Ono jest właśnie o małżeństwie które spotyka się z tym absolutem metafizyką skończonością i nieskończonością ludzkiego życia.

00:55:09: więc tu broniłbym także Izabel i Russelin jako tego wyboru.

00:55:13: Ja chciałbym dodać, że to jest wspaniały film ten, o którym wspomniałeś podróż do Włoch taki film z psychanalizą bez psychoanalizy.

00:55:19: właśnie ta scena którą przetoczyła się jest genialna.

00:55:22: i tak było jedno z moich odkryć takich już kiedy po prostu... Postanowiłem popatrzeć na filmy Roseliniego, nie te takie kanoniczne o których wszyscy mówią.

00:55:32: Tylko te późniejsze, które nie były specjalnie promowane w Stanach nigdy z wiadomych powodów, ponieważ

00:55:40: Berkaw

00:55:41: zostawiła swoją amerykańską rodzinę i związawała się z Roselinim a potem powróciła do Stanu, w tymwalni ogłaszając że nareszcie jest powrotem aby pracować z profesjonalistami Podkreślając tym samym, że włosi roze linii.

00:55:56: jej mąż wtedy to amatorzy.

00:55:59: Tak, to się spotkało też z Wiotkim Ostrecyzmem.

00:56:01: No tabenę dorzucę że jak rozmawialiśmy w tych różnych możliwościach przed festiworem, długo-długo przez festiwalem prawie rok temu o możliwych retrospektywach To jednym z pomysłów, który rzuciłem wtedy był właśnie Roberto Rossellini Bo to jest bardzo nieznany twórca.

00:56:14: Wciąż się powtarza Rzymiasto Otwarte Paisa Ale tam naprawdę są tytuły do odkrycia.

00:56:20: Kto wie?

00:56:20: Może za rok ale podróż do Włoch na pewno jest jeden z tych filmów.

00:56:26: Proszę bardzo, jeszcze ten głos i potem już będziemy musieli kończyć przed kolejnym pokazem żeby sale zwolnić.

00:56:34: Też oczywiście widziałem ten filmy według powieści Rawicza i myślę że dwa jakieś momenty mogły zadziałać, że tak przyjęto ten film.

00:56:47: Najprawdopodobnie po dziewięćdziesiątym roku jakby ten film mi się wydaje powstał powiedzmy sobie w osiemdziesiontym siódmem roku.

00:56:56: To na terenie, powiedzmy sobie, naszego kraju.

00:57:01: to by mogło tak zadziałać jak w swoim czasie człowiek z Marmuru.

00:57:04: Ale nawet nagrodzony złotą palmą człowiek żelaza już nie mógł zadziałać bo ta granica pomiędzy tą dawną cenzurą, tą restrykcyjną już jednak się rozluźniała.

00:57:19: Nawet sam wojenny to był też trochę nawesoło w pewnych kręgach.

00:57:24: I oczywiście jak pan myśli, czy jakby on był trochę wcześniej.

00:57:32: Ten film to bezlękny?

00:57:35: Mówię dokładnie o tym filmie o tych łagrach.

00:57:39: A u łagra, u filmu łagrak.

00:57:41: Dokładnie

00:57:41: się odnoszę dokładnie do tego filmu Łagra bo być może coś takiego jest że przemija pewien moment żebyśmy wszystko dalić żeby to zobaczyć a kiedy nagle on się przesunie to nawet jeżeli będzie nasiejtniejszy, to już nie będzie tak zadziałał.

00:57:57: No mi się też podobały te filmy.

00:58:00: To jest bardzo ważna sprawa żeby wejść dobrze w pewien czas, prawda?

00:58:05: Można... Tak ten czas

00:58:09: właściwy punkt.

00:58:10: Tak

00:58:10: na przykład film Agnieszki Holland Mister Jones właśnie w Polsce przeszedł trochę tak niezauważony natomiast o nim wiele się mówi i spotykam entuzjastów tego filmu wszędzie.

00:58:21: Mister Jones po raz pierwszy otworzył oczy wielu osobom mieszkającym na przykład w Stanach, na to co było na Ukrainie.

00:58:28: Chodzi o gułu do inne rzeczy, prawda?

00:58:31: O historii, o której nie znają.

00:58:35: I tu postawmy kropkę proszę państwa.

00:58:36: raz jeszcze dziękuję naszym gościowi i zapraszam na dwudziestą trzydziście jeżeli ktoś ma szczęsiłę na pana i władce na kręciu świata.

00:58:42: bardzo dziękuję.

00:58:43: Dziękuję.

00:58:43: Do widzenia.